AMOC nie załamie się tak szybko: Atlantycka Cyrkulacja Termohalinowa nie załamie się raczej w tym stuleciu - wynika z nowego badania opublikowanego w "Nature". Gdy dojdzie do załamania AMOC, poziom mórz w ciągu roku podniesie się o 20-30 cm i ochłodzić klimat Europy nawet o 5-15 stopni. W ostatnim czasie pojawiały się głosy, że może się to stać już niedługo, nawet w ciągu 20 lat. Naukowcy, którzy tłumaczyli - między innymi na naszym portalu - że badanie, na którym opierano te wnioski, zostało przeprowadzone na źle działającym modelu i szanse na tak rychłe załamanie AMOC są nikłe, teraz mogą dodatkowo wspierać się badaniem, które pod lupę wzięło 34 inne modele.
Kiedy załamie się AMOC? Naukowcy z brytyjskiego Met Office oraz Uniwersytetu Exeter przebadali modele, które pokazują, jak będzie ocieplać się ziemia i które przewidują, że emisje wzrosną nawet czterokrotnie. W żadnym z nich AMOC nie załamał się całkowicie. Choć naukowcy są zgodni, że cyrkulacja się zatrzyma, gdy do północnego Atlantyku doda się dużo słodkiej wody, to nie jest jasne, kiedy się to stanie. Modele pokazują, że mamy co najmniej 75 lat.
AMOC w XXI wieku osłabnie, ale się nie załamie: Z badania opublikowanego w "Nature" wynika, że nawet przy czterokrotnym wzroście emisji, nawet gdy do Północnego Atlantyku trafi woda z roztapiającej się pokrywy śnieżnej Grenlandii obecne prądy oceaniczne jedynie osłabną w XXI wieku, a nie zanikną, Atlantycka Cyrkulacja Termohalinowa w takim wypadku wciąż będzie podtrzymywana przez wiatry znad Oceanu Południowego, które nadal będą wyciągać wodę z głębin na powierzchnie, podtrzymując cyrkulację, co zatrzyma pełne załamanie AMOC. System ma więc spore możliwości adaptacji do zmiennych warunków.
AMOC nadal może się załamać: To jednak nie znaczy, że w przyszłości, gdy zmiany klimatu będą postępować, AMOC w ogóle się nie załamie. Wiemy, że może do tego dojść, ponieważ już kiedyś się to zdarzyło - w ostatniej epoce lodowej i są na to dowody. Załamanie AMOC przerwało wówczas wychodzenie ze zlodowacenia na wiele lat - okres ten nazwano młodszym dryasem. Badanie z "Nature" skupiało się jednak na tym, czy stanie się to do 2100 roku, a nie czy dojdzie do tego w ogóle. AMOC jednak może osłabnąć nawet o 50-70 proc., co również będzie katastrofalne w skutkach.
To mówi autor badania: - Zmiana klimatu trwa. AMOC najpewniej osłabnie. Więc powinniśmy ograniczyć emisje gazów cieplarnianych - mówi Jonathan Baker, naukowiec z Met Office i główny autora badania. - To jednak pocieszające, że AMOC nie załamie się w tym wieku, ponieważ byłoby to wyniszczające, zwłaszcza gdyby doszło do tego gwałtownie.
Jak działa AMOC? Ten system prądów odgrywa bardzo ważną rolę w kształtowaniu klimatu Europy. Dzięki niemu europejskie południe jest tak ciepłe, jak jest, a na dalekiej północy, np. na norweskim archipelagu Lofotów, porty nie zamarzają nawet w zimie. Jak to działa? Do Atlantyku trafia mniej słodkiej wody z opadów, ponieważ blokują je góry w Ameryce Północnej. Z tego powodu gęsta słona woda opada na dno Atlantyku na jego północ i wędruje ku równikowi. Tam jest wyciągana z powrotem na powierzchnię i ogrzewa się podczas mieszania przez zimowe sztormy sięgające nawet 3 km. Ciepła woda wędruje z powrotem na północ, do Europy. - Atlantyk to jedyny ocean, który przenosi ciepło z południowej półkuli do północnej, bo normalnie ciepło przenoszone jest w kierunku od równika do biegunów. I to atlantyckie ciepło idzie w dużej mierze na ogrzewanie zimą Europy. To dlatego miasta włoskie mają tak ciepły klimat, mimo że położone są na tej samej szerokości geograficznej co kanadyjskie - wyjaśniał na łamach naszego portalu w ubiegłym roku prof. dr hab. Jacek Piskozub z Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk.
Więcej na temat AMOC dowiesz się z artykułu Marii Mazurek "Katastrofalne prognozy, bardzo ważny system prądów i jedno kluczowe pytanie. Kiedy?"Źródła: Bloomberg, Nature
