Pozostałości po prehistorycznych wirusach wpływają na nasz rozwój?
Naukowcy badają od jakiegoś czasu "geny wędrujące" o nazwie MER11. Najnowsza sekwencja, którą wzięto pod lupę - MER11_G4, okazała się wykazywać silne zdolności do aktywacji ekspresji genów w ludzkich komórkach macierzystych i nerwowych we wczesnym etapie rozwoju. Naukowcy z Kioto twierdzą, że wskazuje to na ich rolę we wczesnym rozwoju człowieka i może "znacząco wpływać na reakcję genów na sygnały rozwojowe lub bodźce środowiskowe".
Wpływ MER11_G4 na ewolucję
MER11_G4 miały też najpewniej znaczenie w ewolucji człowieka. Śledzenie zmian w DNA pozwoliło naukowcom odkryć, że ta podrodzina tzw. genów wędrujących inaczej ewoluowała w genomach różnych zwierząt, w efekcie mając wpływ na powstanie ludzi, szympansów i makaków. "Zrozumienie ewolucji naszego genomu to jeden ze sposobów zrozumienia, co czyni ludzi wyjątkowymi" - stwierdził w mailu cytowanym przez CNN dr Lin He, biolog molekularny na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley.
Skaczące geny to duża część naszego DNA
Pozostałości po prehistorycznych wirusach, które wkleiły się w nasze DNA w toku ewolucji, stanowią około 8 proc. naszego genomu. Ich fragmenty znajdują się w tak zwanych elementach transpozycyjnych, znanych też jako "geny skaczące/wędrujące" ze względu na ich zdolność do kopiowania się i wklejania w obrębie genomu. Takie geny stanowią nawet połowę naszego DNA i kiedyś były traktowane jako "śmieciowe", ponieważ zdawało się, że nie mają żadnych funkcji biologicznych.
Badanie DNA wirusowych genów wędrujących może pomóc w leczeniu chorób
Wirusy zaczęły się wklejać do naszego DNA, gdy nasi przodkowie zostali nimi zakażeni. "Nasz genom wykształcił liczne mechanizmy kontroli tych starożytnych wirusów i eliminowania ich potencjalnie szkodliwego wpływu" - powiedział dr Lin He. Niektóre z nich nasz organizm zdołał nawet zaciągnąć do pracy na swoją rzecz. Jak opisuje CNN, "w większości te starożytne wirusy są nieaktywne i nie stanowią powodu do niepokoju, jednak w ostatnich latach badania wykazały, że niektóre z elementów transpozycyjnych mogą odgrywać istotną rolę w chorobach człowieka. W lipcu 2024 roku przeprowadzono badanie, w którym zbadano możliwość wyciszenia określonych elementów transpozycyjnych w celu zwiększenia skuteczności leczenia raka".
Czytaj też: Hiszpania. Przełomowe odkrycie naukowców. Odnaleziono najstarsze w tym regionie ślady ludzkiego DNA
Źródła: CNN za Science Advances "A phylogenetic approach uncovers cryptic endogenous retrovirus subfamilies in the primate lineage"
