Zabytkowy, opuszczony i zapomniany. Pałac w Barzynie, w którym mieszkali m.in. bracia Frankenstein

Nieopodal Pasłęka, 28 km od Elbląga, leży zapomniany i niszczejący pałac w Barzynie (dawniej Wiese). Obiekt datowany jest na 1693 r., choć jego budowa rozpoczęła się jeszcze w 1560 r. Pałac wraz z parkowo-folwarcznym kompleksem najdłużej był w posiadaniu rodu von Bodeck, którzy wybudowali go i zarządzali nim przez blisko 300 lat. W 1868 r. majątek kupili bracia Paul i Otto... Frankenstein. Poznajcie jego historię.
Kilkaset lat po zakończeniu budowy pałacu przyroda przejęła kontrolę nad zabytkowym majątkiem Kilkaset lat po zakończeniu budowy pałacu przyroda przejęła kontrolę nad zabytkowym majątkiem ŁSK / Gazeta.pl

Pałac w Barzynie powstał z inicjatywy rodu von Bodeck w 1693 r.

Dzieje wsi Barzyna, znanej też pod pruską nazwą Wiese, sięgają XIV w. W 1374 r. Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Konrad III Zoellner von Rotenstein nadał dobra ziemskie nieopodal dzisiejszego Kanału Elbląskiego trzem pruskim braciom. Od XVI do XIX wieku Barzyna była ściśle związana z historią rodu von Bodeck, który w 1693 r. ukończył budowę pałacu, architektonicznie będącego połączeniem stylów barokowego i neogotyckiego.

Prawa, neogotycka część pałacu ma wieże w narożnikach Prawa, neogotycka część pałacu ma wieże w narożnikach ŁSK / Gazeta.pl

Pałac łączy style barokowy i neogotycki

Pałac w Barzynie w części centralnej posiada niewielki wejściowy ryzalit. Lewa dobudówka do części głównej była pokryta dachem łamanym, tzw. mansardowym. Prawa część została zbudowana w stylu neogotyckim z wieżami w narożnikach i z płaskim dachem. W pałacu do niedawna znajdował się barokowy portal z uszakami, opatrzony oryginalnym herbem rodziny von Bodeck.

Pałac w Barzynie do 1829 r. był wielokrotnie rozbudowywany. Dziś zarządza nim przyroda Pałac w Barzynie do 1829 r. był wielokrotnie rozbudowywany. Dziś zarządza nim przyroda ŁSK / Gazeta.pl

Pałac w Barzynie do 1829 r. był wielokrotnie rozbudowywany

W 1829 r. zmarł ostatni przedstawiciel rodu von Bodeck, nie zostawiając po sobie męskiego potomka. Pałac przechwycił major pruski Kazimierz von Huelsen z pobliskiego Jarnołtowa, gdzie w latach 1750-1754 jako nauczyciel pracował sam Immanuel Kant. Po majorze majątek przejął baron Bernhard von Sanden, który ożeniony był z Urliką von Bodeck, córką Albrechta Christopha, ostatniego z Bodecków.

W 1868 r. Pałac kupili bracia Paul i Otto ...Frankenstein. Zarządzali posiadłością do 1910 r. W 1868 r. Pałac kupili bracia Paul i Otto ...Frankenstein. Zarządzali posiadłością do 1910 r. ŁSK / Gazeta.pl

W latach 1868-1910 posiadłość należała do braci Frankenstein

Jednym z najciekawszych nazwisk wśród kolejnych właścicieli pałacu byli bracia Frankenstein, którzy nabyli posiadłość w 1868 r. i zarządzali nią do 1910 r. Warto nadmienić, że w podobnym czasie, bo w 1818 r. została wydana powieść "Frankenstein" Mary Shelley, uznawana za zapowiedź gatunku science-fiction. Co ciekawe, bracia Frankenstein rezydowali w pałacu w Barzynie do 1910 r., gdy powstała pierwsza ekranizacja słynnego horroru. Kto wie, jakie sekrety skrywa kilkusetletnia historia tajemniczego pałacu...

Majątek w Barzynie to nie tylko pałac i ogrody, ale też folwarki Majątek w Barzynie to nie tylko pałac i ogrody, ale też folwarki ŁSK / Gazeta.pl

Posiadłość w Barzynie miała bogate zaplecze gospodarcze

Według danych z 1889 r., pałac wraz z posiadłościami ziemskimi zajmował ponad 570 hektarów. Oprócz ogrodów i licznego starodrzewia dębowo-bukowego, który częściowo się zachował, do majątku należały w tamtym okresie trzy folwarki. Hodowano m.in. merynosy, a w pobliżu była duża bażanciarnia. Do wybuchu II wojny światowej posiadłość rozrosła się do ponad 900 hektarów, z czego 100 hektarów zajmowały lasy. Obecnie to właśnie przyroda zdominowała skromne pozostałości pałacu, który nawet w ruinie zdradza wyraźne ślady dawnej świetności.

W 1968 r. pałac w Barzynie został wpisany do rejestru zabytków W 1968 r. pałac w Barzynie został wpisany do rejestru zabytków ŁSK / Gazeta.pl

Ostatni pruski właściciel pałacu popełnił samobójstwo

Na temat dziejów pałacu w okresie 1939-1945 wiadomo niewiele. W styczniu 1945 r. doszło do ofensywy radzieckiej w Prusach Wschodnich. Von der Groeben, ostatni pruski właściciel pałacu, popełnił samobójstwo. Zastrzelił się, gdy do Elbląga dotarły pierwsze oddziały radzieckiej armii. Wiadomo, że był porucznikiem volkssturmu, który był wykorzystywany w walkach w schyłkowym okresie II wojny światowej.

Zwiedzanie ruin pałacu jest ryzykowne, bo budynek jest w bardzo złym stanie. Obiekt od dawna woła o remont i konserwację Zwiedzanie ruin pałacu jest ryzykowne, bo budynek jest w bardzo złym stanie. Obiekt od dawna woła o remont i konserwację ŁSK / Gazeta.pl

Zwiedzanie ruin jest tyle samo smutne, co ryzykowne

Obecnie pałac w Barzynie stanowi cień swojej wielowiekowej potęgi. Przez jakiś czas po wojnie funkcjonowało w nim przedszkole, później mieszkania dla byłych robotników PGR. W tym momencie pałac jest w rękach prywatnych i wygląda na to, że zniszczeje do końca, choć od dawna wymaga remontu i konserwacji. Zwiedzanie ruin jest tyle samo smutne, co ryzykowne. Spora część dachu zapadła się, ściany grożą zawaleniem. Wiele zabytkowych elementów wyposażenia pałacu udało się uratować i przenieść do świetnie zachowanego pałacu rodu Donhoffów w pobliskich Kwitajnach. Od 1968 r. pałac w Barzynie widnieje w rejestrze zabytków.

Więcej o:
Komentarze (18)
Zabytkowy, opuszczony i zapomniany. Pałac w Barzynie, w którym mieszkali m.in. bracia Frankenstein
Zaloguj się
  • krajidiotow

    Oceniono 21 razy 15

    Jak wiekszosc majatku na tzw. ziemiach odzyskanych... sowieckie porzadki, strukturalna bieda, brak inicjatywy, pomyslu, a co za tym idzie funduszy na utrzymanie czegos co dostalo sie za darmo. “Nie moje to ch... zrobie”. Mentalnosc wyborcy pisu i chlopa zza Buga. To po cholere, zescie odzyskiwali te ziemie, zeby je za*sr... i nie dbać. Niepojete.

  • maxim38

    Oceniono 12 razy 8

    ....a już myślałem,że mieszkali Bracia Kaczyńscy po zapieprzeniu księżyca....Ufff.....

  • gostek_gostek

    Oceniono 7 razy 7

    Historię o Frankenstainie należało by łączyć raczej z inną miejscowością, która zresztą nazywała się Frankenstain. Chodzi o Ząbkowice Śląskie na Dolnym Śląsku. Tu miała miejsce tragedia gdzie grupa grabarzy mordowała mieszkańców. stało się to luźną inspiracją do napisania takiej powieści.

  • krzysztof_ptk

    Oceniono 11 razy 7

    Przez jakiś czas po wojnie funkcjonowało w nim przedszkole, później mieszkania dla byłych robotników PGR. a teraz jest ruiną nie ma dachu, pieca, okien. A kiedyś było pałacem.
    Wystarczyło tylko parę lat rządów bardzo mądrych rządów, resztę porozkradano i jest ruina...
    Czy można to zrobić z państwem?

  • koniuwielki

    Oceniono 2 razy 2

    Takich niegdyś wspaniałych obiektów a teraz zapomnianych i niszczejących jest wiele w naszym kraju. Zawsze mówi się, że rząd nie ma środków na takie cele ale z pomocą na Notre Dame oferował się każdy z rządu. "Cudzie chwalicie , swojego nie znacie."

  • shtalman

    Oceniono 1 raz 1

    Zostawić cośkolwiek wolakom to obrócą w ruinę, w myśl pierwszej zasady PiS-dzielskiej co tu jeszcze spyerdolić

  • dalbert69

    Oceniono 1 raz 1

    Rok 1818 od 1868 dzieli pół wieku. To jest "podobny" czas?

  • matadore1

    0

    A czy nie jest tak, że "sam I. Kant" to zwykły kanciarz?

  • bknbkn

    Oceniono 2 razy 0

    -wieś Barzyny k. miejscowości gminnej Młynary , dawne woj.elbląskie , Warmia
    -w Barzynach

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX