Zmiany w Kodeksie pracy mają uporządkować sposób liczenia stażu pracy i uwzględnić doświadczenie zdobyte poza etatem. To ważna korekta, bo przez lata wielu pracowników formalnie miało krótszy staż, niż wynikało z ich rzeczywistej aktywności zawodowej. Nowe przepisy mogą poprawić tę sytuację, ale nie działają automatycznie i wymagają spełnienia konkretnych warunków.
Od 1 maja 2026 roku nowe przepisy zaczną obowiązywać w firmach prywatnych. Zmiana polega na tym, że do stażu pracy będzie można zaliczyć także okresy ubezpieczenia związane z pracą poza etatem, w tym m.in. umowy zlecenia czy prowadzenie działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że każda forma aktywności zawodowej automatycznie zwiększy staż. Kluczowe są faktyczne okresy ubezpieczenia oraz ich prawidłowe udokumentowanie, co w praktyce będzie rozpatrywane indywidualnie dla każdego pracownika.
Najważniejszym progiem jest 10 lat stażu pracy, który wpływa na wymiar urlopu. Dodatkowe 6 dni urlopu otrzymają tylko ci pracownicy, którzy po doliczeniu nowych okresów przekroczą ten próg i osiągną łącznie co najmniej 10 lat stażu. Oznacza to, że zmiana nie dotyczy wszystkich. Skorzystają przede wszystkim osoby, którym do tej granicy brakowało niewiele, a nowe przepisy pozwolą im ją przekroczyć. Dłuższy staż pracy bywa tez powiązany z dodatkowymi benefitami finansowymi. W części firm może to przełożyć się na wyższe dodatki stażowe, premie lub odprawy, ale tylko tam, gdzie takie mechanizmy są przewidziane w regulaminach wynagrodzeń. Realne korzyści finansowe zależą więc od polityki konkretnego pracodawcy i zapisów w umowach lub regulaminach.
Nowelizacja przepisów dostosowuje prawo do realiów rynku pracy, gdzie rośnie znaczenie elastycznych form zatrudnienia. W ostatnich latach wyraźnie wzrosła liczba osób pracujących na umowach zlecenia, kontraktach B2B czy w oparciu o własną działalność gospodarczą. To szczególnie widoczne w sektorze usług, IT, marketingu i logistyce, gdzie tradycyjny etat często zastępowany jest bardziej elastycznymi modelami współpracy. Dotychczas takie formy pracy nie przekładały się w pełni na staż pracy, co prowadziło do sytuacji, w której osoby z wieloletnim doświadczeniem miały formalnie niższe uprawnienia pracownicze. Nowe przepisy mają ograniczyć tę lukę i lepiej odzwierciedlić rzeczywisty przebieg kariery zawodowej. Aby skorzystać z nowych zasad, pracownik musi udokumentować swoje okresy ubezpieczenia, najczęściej poprzez zaświadczenie z ZUS i przekazać je pracodawcy. Wniosek można złożyć online przez platformę eZUS.