Małe firmy nadrabiają dystans do największych

Setka największych polskich firm wypracowuje 31% przychodów ze sprzedaży całego sektora przedsiębiorstw. Jednak jej znaczenie dla całej gospodarki systematycznie się zmniejsza - wyliczył NBP.

Polski biznes stoi małymi firmami? To być może zbyt duże uproszczenie, jednak z danych Narodowego Banku Polskiego jednoznacznie wynika, że polska gospodarka nie jest już tak uzależniona od największych podmiotów, jak była dekadę temu. NBP wyodrębnił grupę 100 największych firm i zbadał jej udziały m.in. w łącznej sprzedaży, przychodach z eksportu, wyniku finansowym, zysku netto, płacach czy zatrudnieniu w całym sektorze przedsiębiorstw.

Okazuje się, że w porównaniu z rokiem 2005 te udziały są dziś zdecydowanie niższe. Niekiedy są to zmiany wręcz rewolucyjne. Udział pierwszej setki firm w wyniku finansowym całej grupy w 2005 r. wynosił 56%, obecnie jest to już tylko 28%. Od tej reguły jest tylko jeden, za to ważny wyjątek. Inwestycje w 100 największych firmach to aż 32% nakładów inwestycyjnych całej zbiorowości. W porównaniu z rokiem 2005 daje to wzrost aż o 6 punktów procentowych (z 32%).

NBP sprawdził też, kim właściwie są ci najwięksi. Okazuje się, że struktura tej grupy jest zdecydowanie inna, niż całej zbiorowości przedsiębiorców. 36 firm z pierwszej setki zajmuje się przetwórstwem przemysłowym (ogólnie takich firm jest 41,9%), aż 33 - handlem (wobec 19,1% wśród ogółu firm), natomiast 13 - energetyką (gdy w całej zbiorowości takich firm jest tylko 1,3%).

Ponad połowa największych podmiotów na rynku (55%) to firmy z przeważającym kapitałem zagranicznym, gdy wśród wszystkich firm jest ich już tylko 21%. Tu jednak ciekawostka: ten pierwszy odsetek od lat utrzymuje się na mniej więcej stałym poziomie; za to drugi powoli, ale stale rośnie: z 15% w 2005 r. do obecnych 21%. NBP zauważył też, że w pierwszej setce wyraźnie ubywa przedsiębiorstw z sektora publicznego. W 2005 r. było ich aż 38, obecnie zostało tylko 18. 

Autorzy raportu podkreślają, że grupa 100 największych przedsiębiorstw nie jest stała i następują w niej zmiany, na przykład z powodu restrukturyzacji czy zmiany wartości sprzedaży. Tylko 31 firm trafiało do pierwszej setki we wszystkich edycjach badania, powtarzanego cyklicznie od 2005 r. Natomiast przez ponad połowę tego okresu wśród stu największych utrzymywało się 88 firm.