NIK o MOP na autostradach i drogach ekspresowych. Nawet 180 km bez stacji benzynowej

Na autostradach i drogach ekspresowych cały czas brakuje tzw. MOP, czyli Miejsc Obsługi Podróżnych. Najdłuższy odcinek bez stacji paliw dostępnej bezpośrednio na autostradzie ma ok. 180 km.

Najwyższa Izba Kontroli wzięła pod lupę liczbę i standard Miejsc Obsługi Podróżnych przy autostradach i drogach ekspresowych w Polsce. W jej opinii jest ich za mało, co może być kłopotliwe dla podróżujących. 

Na autostradach w Polsce funkcjonowały we wrześniu ub.r. łącznie 62 MOP kategorii II lub III oraz 80 MOP kategorii I (ich opis na grafice poniżej, MOP kategorii I nie mają m.in. stacji benzynowych!). To daje średnio jedno MOP na 23 km, a licząc tylko te kategorii II i III (czyli ze stacjami paliw) - co 53 km. To nie tak mało - z nawiązką wypełniamy unijne wytyczne mówiące o Miejscach Obsługi Podróżnych co 100 km. Problem tylko w ich rozmieszczeniu, bo, jak wskazuje NIK, np. na wschodnim odcinku autostrady A4 o długości ok. 180 km - od okolic Tarnowa do przejścia granicznego z Ukrainą w Korczowej - MOP, na którym można by zatankować, nie ma ani jednego. Konieczne jest, w razie konieczności, zjeżdżanie z autostrady i poszukiwanie stacji przy innych drogach.

Jeśli chodzi o drogi ekspresowe, to najgorzej jest na S3 - tu nie ma żadnego MOP ze stacją paliw przez ok. 159 km - od okolic Sitna w woj. zachodniopomorskim do Zielonej Góry.

.. Ulka Bogdan/NIK

Rozmieszczenie istniejących i planowanych do uruchomienia miejsc obsługi podróżnych w ciągach autostrad i dróg ekspresowych

Jeśli mapa jest nieczytelna, można zapoznać się z nią bezpośrednio na stronie Najwyższej Izby Kontroli, w tym miejscu.

.. źródło: GDDKiA, mapa przekazana NIK na potrzeby kontroli

NIK zwraca także uwagę, że z zaplanowanych 55 MOP kategorii II i III na użytkowanych odcinkach autostrad (pozostających w bezpośrednim zarządzie GDDKiA - to ok. 1172 z 1640 km autostrad w Polsce) działają 42 obiekty. 12 MOP  zaplanowanych jako obiekty II i III kategorii funkcjonowały jako obiekty niższej. pierwszej kategorii. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest brak dzierżawcy, który zdecydowałby się prowadzić na MOP obiekty usługowe. Na odcinkach zarządzanych przez GDDKiA jest także 48 MOP I kategorii, które zostały zaplanowane w takich standardzie. 

Dużo gorzej jest w przypadku tych lepszych MOP, czyli II i III kategorii, na drogach ekspresowych. Tu z zaplanowanych 51 MOP II i III kategorii działa tylko 15, kolejnych 8 było w trakcie "urządzania". W przypadku aż 28 nie udało się pozyskać dzierżawców.

Niektóre lokalizacje MOP nie są atrakcyjne dla komercyjnych podmiotów gospodarczych, ze względu na brak realnych perspektyw odzyskania środków zainwestowanych w budowę obiektów usługowych oraz nieopłacalność bieżącej działalności. W takich przypadkach, pomimo wielokrotnego ogłaszania przetargów, nie zdołano wyłonić dzierżawców MOP II i III

- tłumaczy NIK dodając, że jej zdaniem GDDKiA nie miała skutecznej strategii pozwalającej na przyciągnięcie dzierżawców do „niedochodowych” lokalizacji.

.. Ulka Bogdan/NIK

Warto także zwrócić uwagę, że zwykle od momentu udostępnienia kierowcom danego odcinka autostrady czy drogi ekspresowej do otwarcia danego MOP II i III kategorii mijało do 3 lat, ale w najgorszych przypadkach nawet i 9-10 lat. Tak było w przypadkach MOP III Oleśnica Mała czy MOP II Witowice na autostradzie A4.

Uwaga na wjazdy i wyjazdy!

Najwyższa Izba Kontroli dodaje, że w przypadku niektórych MOP nie zachowano standardów określonych w przepisach. Chodzi np. o bezpośredni dostęp do jezdni autostrady. Zwraca uwagę, że niektóre obiekty usługowe przy drogach ekspresowych  często nie były ogrodzone i były wykorzystywane do przejazdu z dróg lokalnych. "To nie powinno być możliwe na drogach ekspresowych" - zwraca uwagę NIK. 

.. źródło: NIK

Izba informuje też, że Na odcinkach drogi ekspresowej S8 powstających na terenie województwa łódzkiego, w wyniku rozbudowania istniejącej drogi krajowej nr 8 do
parametrów drogi ekspresowej (klasa S), GDDKiA umożliwiła części
istniejących obiektów usługowych (stacje paliw, hotele, restauracje) pełnienie
roli przewidzianej dla MOP.

Obiekty te uzyskały bezpośredni dostęp do jezdni drogi ekspresowej S8 (wjazd i wyjazd na jezdnię drogi klasy S), bez ich włączenia do pasa drogowego i przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa

- ubolewa NIK.

Pomimo stwierdzonych nieprawidłowości, Najwyższa Izba Kontroli oceniła pozytywnie  działalność Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w zakresie projektowania, budowy i eksploatacji miejsc obsługi podróżnych przy autostradach i drogach ekspresowych. 

***

Katarzyna Drewnowska: Założyłam firmę, żeby wydać książkę Nigelli Lawson [NEXT TIME]

Więcej o: