Nowelizacja w zakresie prawa spadkowego zostanie wprowadzona za sprawą ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Reforma ma na celu rozwiązanie praktycznych problemów napotykanych w zakresie prawa spadkowego i zwiększenie ochrony interesów spadkobiorców. Przepisy wejdą w życie z dniem 15 listopada bieżącego roku.
Nowelizacja Kodeksu cywilnego. Trzecia grupa spadkowa z węższym kręgiem spadkobierców
Najważniejszym punktem reformy jest zawężenie kręgu spadkobierców w trzeciej grupie spadkowej. Na chwilę obecną w sytuacji, gdy nie ma zstępnych, małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa, spadkodawcy, spadek trafia w ręce jego dziadków w częściach równych. W przypadku, gdy choć jeden z nich nie doczekał śmierci spadkodawcy, jego udział zostaje przekazany jego zstępnym. Może się również zdarzyć, że u któregoś z dziadków nie będzie zstępnych. W takiej sytuacji udział w spadku trafia w ręce pozostałych dziadków w częściach równych.
Od połowy listopada po dojściu do poziomu dziedziczenia zstępnych dziadków, którzy nie dożyli otwarcia spadku, krąg spadkobierców ograniczy się wyłącznie do dzieci tych dziadków (rodzeństwo rodziców spadkodawcy, dzieci tego rodzeństwa). Z dziedziczenia nie skorzystają już cioteczne i stryjeczne wnuki oraz dalecy krewni.
Zmiany w prawie spadkowym. Na liście przesłanek orzeczenia niegodności spadku dwie nowe pozycje
Nowelizacji ulegną również zasady dot. uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia. Dotychczas możliwe było wykluczenie osoby ze spadku w sytuacji, gdy:
- umyślnie dopuściła się ona ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy,
- nakłoniła spadkodawcę podstępem lub groźbą do sporządzenia, lub odwołania testamentu,
- przeszkodziła spadkodawcy podstępem lub groźbą w sporządzeniu, lub odwołaniu testamentu,
- umyślnie ukryła, zniszczyła, podrobiła lub przerobiła testament,
- umyślnie skorzystała z przerobionego lub podrobionego testamentu.
Od połowy listopada lista przesłanek orzeczenia niegodności poszerzy się o dwie dodatkowe pozycje. Prawa do spadku będzie mogło pozbawić nas również:
- uchylanie się od wykonywania wobec spadkodawcy obowiązku alimentacyjnego,
- uporczywe uchylanie się od wykonywania obowiązku sprawowania pieczy nad spadkodawcą.
Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Procedura stanie się korzystniejsza czasowo
Kolejną rzeczą, która została ujęta w nowelizacji, jest zagadnienie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Według obecnego prawa na jego złożenie spadkobierca ma sześć miesięcy od daty poznania tytułu swojego powołania. Jeśli nie złożymy odpowiednich dokumentów, automatycznie zaakceptujemy spadek z dobrodziejstwem inwentarza. W przypadku osób małoletnich oświadczenie składają ich przedstawiciele ustawowi po uzyskaniu stosownego zezwolenia od sądu.
Wejście w życie zmian ułatwi proces składania oświadczenia na dwa różne sposoby. Po pierwsze do zachowania sześciomiesięcznego terminu wystarczy nam złożenie przed jego upływem stosownego wniosku. Po drugie w przypadku konieczności uzyskania zgody sądu, bieg terminu złożenia dokumentów zostanie zawieszony na czas trwania postępowania sądowego.
