Akcesja Polski do Unii Europejskiej wywarła znaczący wpływ na trendy migracyjne w naszym kraju. Potwierdza to ostatni raport firmy konsultingowej CRIDO "Czy Polska jest atrakcyjnym kierunkiem dla pracowników i osób zdobywających kwalifikacje?". Jego treść poświęcona jest historii imigracji oraz emigracji w okresie 20 lat po wejściu do UE.
Imigracja nie tylko z Unii Europejskiej. Pośród obcokrajowców przybywających do Polski dominują Ukraińcy
W ocenie autorów raportu integracja z Unią Europejską w znacznym stopniu wpłynęła na stabilizację rynku pracy w Polsce. Zgodnie z omawianymi danymi od 2004 roku znacznie wzrasta nie tylko skala imigracji zarobkowej do Polski z państw członkowskich, ale również z krajów spoza UE - w tym z regionu Europy Wschodniej. "Członkostwo w Unii Europejskiej nie okazało się barierą uniemożliwiającą przyjazdy do Polski dla obywateli spoza wspólnoty" - zauważają autorzy raportu.
Za jeden z sygnałów wskazujących na wyższą atrakcyjność Polski uznać można rosnącą liczbę polskich emigrantów powracających do kraju. Autorzy raportu wskazują, że w latach 2004-2022 najwięcej imigrantów przybywających do Polski na stałe pochodziło z Wielkiej Brytanii i Niemiec. Miało to związek z wysoką liczbą Polaków, którzy po integracji z UE obrali te państwa jako swoje cele emigracji. Po latach zdecydowali się natomiast na powrót do kraju.
Trzecie miejsce pod względem liczby imigrantów przybywających na stałe do Polski zajmowała w tym okresie Ukraina. Osoby z ukraińskim obywatelstwem wciąż stanowią dominującą grupę imigrantów w Polsce. Ich liczba rośnie ponadto od momentu rozpoczęcia rosyjskiej inwazji w 2022 roku i ma również związek z szeregiem udogodnień oferowanym ludziom uciekającym z kraju objętego wojną. Zgodnie z danymi GUS omawianymi przez autorów raportu, obywatele Ukrainy stanowią obecnie ponad 80 proc. wszystkich obcokrajowców osiedlających się w Polsce.
Od 2015 roku z roku na rok gwałtownie wzrastała liczba wydanych zezwoleń na pracę cudzoziemców w Polsce. W 2015 roku wynosiła ona jeszcze 65 786. W 2019 roku wydano rekordową liczbę 444 738 zezwoleń. Trend rosnący uległ odwróceniu dopiero w 2020 roku, co miało związek z pandemią COVID-19. Nawet w tym roku wydano łącznie 406 496 zezwoleń na pracę. Dane GUS omawiane na łamach raportu wskazują, że od 70 proc. do 80 proc. wydanych zezwoleń na pracę dotyczyło w tych latach obywateli Ukrainy.
Omawiane w raporcie dane GUS wskazują, że w 2020 roku liczba cudzoziemców przebywających w Polsce wynosiła około 500 tys. osób. W połowie 2023 roku liczba obcokrajowców zarejestrowanych w ZUS przekraczała już milion. Temat ten omawialiśmy wcześniej między innymi w poniższym artykule:
Polska atrakcyjnym kierunkiem dla studentów? Jednym z czynników program Erasmus
Kolejnym czynnikiem świadczącym o rosnącej konkurencyjności Polski może być również konsekwentny wzrost liczby zagranicznych studentów przyjeżdżających do kraju. Również to ma związek z akcesją do UE oraz udziałem w programie Erasmus, pozwalającym studentom europejskich uczelni na uczestnictwo w wymianach akademickich.
O rosnącej atrakcyjności Polski świadczyć może również fakt, że o ile zaraz po integracji z UE przeważała liczba wyjeżdżających polskich studentów, o tyle obecnie jest ona prawie równa liczbie zagranicznych studentów przyjeżdżających do Polski. Studenci przyjeżdżający do Polski w okresie od 1998 do 2014 roku pochodzili najczęściej z państw takich jak Hiszpania, Turcja, Niemcy, Francja i Portugalia. Nieco niżej znalazły się Włochy, Czechy oraz Belgia.
W ocenie autorów raportu akcesja Polski do UE wywarła w efekcie pozytywny wpływ na rynek pracy w naszym kraju. Otwarcie rynków w innych państwach UE spowodowało spadek bezrobocia. Zwracają ponadto uwagę, że wzrost liczby migrantów przybywających do kraju "nasila się w okresach dobrej koniunktury w Polsce, a słabnie w chwilach spowolnienia gospodarczego. W ten sposób procesy migracyjne wydają się stabilizować nasz rynek pracy".
