Nowa ustawa, zwana "Polskim Aktem o Dostępności" to początek kolejnego etapu budowania dostępnego, niewykluczającego nikogo społeczeństwa. "Włączenie społeczne, aktywność zawodowa oraz prowadzenie niezależnego życia przez osoby z niepełnosprawnościami są możliwe między innymi dzięki stworzeniu środowiska, w którym powszechnie używane produkty i usługi są bardziej dostępne" - przekonuje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Właśnie taki cel stawia przed państwami członkowskimi Europejski Akt o Dostępności.
Obowiązki zapewnienia dostępności to otwarcie "na ogromny rynek"
Dotąd prawne obowiązki zapewnienia dostępności miały przede wszystkim podmioty administracji publicznej. Teraz prawo do dostępności stanie się standardem również w firmach z określonych sektorów oraz oferowanych przez nie produktach i usługach. Resort funduszy podkreśla, że otwierając się na dostępność, firmy otworzą się jednocześnie "na ogromny, dotąd często niezauważany rynek konsumentów: osób z niepełnosprawnościami, ich przyjaciół i rodzin, seniorów i tych wszystkich klientów, którzy szukają wygody, intuicyjności".
Osoby z niepełnosprawnościami to według różnych statystyk około 15 proc. globalnej populacji. Aż 78 proc. z nich przyznaje, że ma problemy z używaniem produktów czy korzystaniem z usług ze względu na ich niedostępność. Jak pokazują dane, razem z przyjaciółmi i rodziną, osoby z niepełnosprawnościami mają siłę nabywczą ponad 8 bilionów dolarów.
Przepisy ustawy wejdą w życie 28 czerwca 2025 r. i od tej daty podmioty gospodarcze powinny wprowadzać na rynek produkty spełniające wymagania dostępności oraz oferować i świadczyć dostępne usługi zgodnie z przepisami tej ustawy. Ustawa przewiduje jednocześnie okresy przejściowe na dostosowanie niektórych rodzajów produktów i usług do przepisów. Daje też firmom możliwość stopniowego dochodzenia do wymaganej przez ustawę dostępności. Co ważne, swoich produktów i usług do wymogów dostępności nie muszą dostosowywać mikroprzedsiębiorcy.
Realizacja projektów współfinansowanych z funduszy polityki spójności
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej dodaje, że ustawa ma kluczowe znaczenie podczas realizacji projektów współfinansowanych z funduszy polityki spójności. "Stanie się ona elementem realizacji horyzontalnej zasady dostępności i niedyskryminacji osób z niepełnosprawnościami zgodnie z art. 9 rozporządzenia ogólnego dla funduszy europejskich oraz zasady dostępności w projektach finansowanych z funduszy europejskich zgodnie z 'Wytycznymi dotyczącymi realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027'" - podaje resort.
Polska Agencja Rozwoju i Przedsiębiorczości kilka miesięcy temu przeprowadziła nabór "Dostępność Dyrektywa EAA" w ramach działania "Kadry nowoczesnej gospodarki" z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS). Przedsiębiorcy będą mogli m.in. skorzystać z doradztwa i szkoleń finansowanych z funduszy UE. Nabór został zakończony w lipcu 2024 r., na dofinansowanie przeznaczono 85,5 mln zł.
Kogo dotyczą nowe obowiązki?
Obowiązki stosowania wymogów dostępności będą dotyczyły podmiotów gospodarczych, które oferują produkty lub usługi wymienione w dyrektywie. Dotyczy to firm w całym łańcuchu dostaw:
- producentów,
- dystrybutorów,
- importerów,
- usługodawców.
Produkty objęte wymogami Ustawy to:
- systemy sprzętu komputerowego ogólnego przeznaczenia i ich systemy operacyjne,
- terminale płatnicze w sklepach oraz terminale samoobsługowe wolnostojące (bankomaty, automaty biletowe, urządzenia do odprawy na lotnisku,
- urządzenia dostępu do audiowizualnych usług medialnych (piloty, dekodery set-top box),
- urządzenia do świadczenia usług telekomunikacyjnych (smatfony, routery, modemy,
- czytniki książek elektronicznych.
Usługi objęte wymogami Ustawy to:
- usługi dostępu do audiowizualnych usług medialnych, (np. służące obsłudze platform VOD, telewizji hybrydowej),
- usługi łączności elektronicznej (telefonicznej, internetowej; w tym łączność alarmowa),
- usługi w zakresie pasażerskiego transportu drogowego, lotniczego, kolejowego i wodnego, (usługi informacji cyfrowej, bilety elektroniczne),
- usługi bankowości detalicznej, w tym punkty informacji ("helpdeski"),
- sklepy internetowe (sprzedaż w Internecie wszelkich produktów i usług),
- oferowanie, sprzedaż i tworzenie książek elektronicznych.
***
Materiał jest częścią projektu Gazeta.pl "Unia Stories – 20 lat Polski w Unii Europejskiej. Ludzie, szanse, perspektywy", dofinansowanego przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej z Funduszu Rozwoju Regionalnego.
