Nowelizacja prawa o notariacie, księgach wieczystych oraz podatkach od spadków i darowizn zmienia praktykę dziedziczenia w Polsce. Uproszczenia dotyczą zarówno procedur sądowych, jak i obowiązków podatkowych. Zmiany są szczególnie ważne dla osób przejmujących nieruchomości, gdzie liczy się czas i pewność prawna.
Wpis do księgi wieczystej będzie prostszy. Jedno rozstrzygnięcie zastępuje wcześniejsze etapy
Najważniejsza zmiana dotyczy sposobu wpisu do księgi wieczystej po dziedziczeniu. Od 17 marca 2026 roku obowiązuje zasada, że jedno postanowienie sądu zastępuje wcześniejsze wieloetapowe rozstrzygnięcia i od razu ujawnia nowego właściciela. Zmiana obejmuje wszystkich spadkobierców nieruchomości i działa od momentu wejścia w życie przepisów. Postępowanie nadal odbywa się przed sądem wieczystoksięgowym, jednak zostało uproszczone poprzez likwidację etapów pośrednich, które wcześniej wydłużały czas oczekiwania.
Nowe przepisy umożliwiają notariuszowi złożenie wniosku do sądu wieczystoksięgowego w formie elektronicznej. Wniosek trafia do sądu bezpośrednio po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia, co eliminuje konieczność samodzielnego działania po stronie spadkobiercy. Wymagane są standardowe dokumenty potwierdzające nabycie spadku oraz dane nieruchomości. Sąd nadal rozpatruje sprawę, jednak ograniczone zostaje ryzyko błędów formalnych, ponieważ wniosek przygotowuje notariusz. W poprzednim stanie prawnym częstym problemem były niekompletne dokumenty składane samodzielnie, co prowadziło do opóźnień.
Podatek od spadków i darowizn z uproszczeniem. Zwolnienie dotyczy najbliższej rodziny pod jednym warunkiem
Wprowadzono obowiązek wskazania składników majątku już na początku procedury dziedziczenia. Oświadczenie obejmuje prawa do nieruchomości położonych w Polsce i jest częścią protokołu sporządzanego przez notariusza. Dzięki temu kluczowe informacje są dostępne na wczesnym etapie postępowania. Ogranicza to ryzyko nieścisłości oraz problemów przy wpisie do księgi wieczystej. Błędy lub pominięcia mogą jednak nadal skutkować wydłużeniem procedury.
Zmiany obejmują także rozliczenia podatkowe przy nabyciu majątku. Brak obowiązku uzyskania zaświadczenia z urzędu skarbowego dotyczy najbliższej rodziny, jeśli nabycie zostanie zgłoszone w ciągu 6 miesięcy. Kluczowy jest sześciomiesięczny termin zgłoszenia oraz w niektórych przypadkach konieczność udokumentowania przekazania środków pieniężnych. Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje utratą zwolnienia i koniecznością zapłaty podatku wraz z odsetkami.
