Zmiana zasad ustalania stażu pracy w 2026 roku polega na tym, że do stażu zaczęto wliczać nie tylko pracę na etacie, lecz także okresy zatrudnienia na umowach zlecenia, prowadzenia działalności gospodarczej oraz pracy za granicą. To rozwiązanie przyciągnęło uwagę setek tysięcy pracowników, którzy wcześniej nie mogli uwzględnić całego swojego doświadczenia zawodowego. Nowe regulacje obejmują osoby pracujące poza etatem, ale ich zastosowanie w praktyce zależy od dokumentów, interpretacji przepisów oraz momentu wdrożenia w danej firmie. To rozwiązanie daje realne korzyści, jednak nie działa automatycznie.
Do stażu pracy mogą być wliczane okresy pracy na zleceniu, prowadzenia działalności gospodarczej oraz zatrudnienia za granicą. Zmiana obejmuje szeroką grupę pracowników, jednak faktyczne uznanie tych okresów zależy od dokumentów oraz decyzji pracodawcy. Przepisy są już stosowane w sektorze publicznym od stycznia 2026 roku, natomiast w firmach prywatnych ich wdrażanie rozpoczyna się od maja. W praktyce oznacza to, że tempo zmian może być różne, a część pracowników odczuje skutki dopiero po czasie. Do ZUS trafiły już setki tysięcy wniosków, co wpływa na czas ich rozpatrywania. Niekompletny wniosek lub brak wymaganych dokumentów oznacza konieczność uzupełnień i wydłużenie całej procedury. Najczęstsze błędy to pominięcie części okresów pracy lub brak potwierdzeń. W efekcie pracownik później uzyskuje dostęp do nowych uprawnień.
Granica 10 lat stażu pracy daje prawo do 26 dni urlopu rocznie. Uzyskanie tego uprawnienia następuje dopiero po uznaniu dokumentów przez pracodawcę, dlatego samo spełnienie warunku stażu nie zawsze oznacza natychmiastową zmianę. Wpływ na wynagrodzenie zależy od miejsca zatrudnienia i zasad obowiązujących w danej firmie. W praktyce chodzi o to, że w części instytucji wraz ze wzrostem stażu pracy rośnie tzw. dodatek stażowy, czyli procentowy dodatek do pensji zasadniczej, a także pojawia się prawo do nagród jubileuszowych wypłacanych po osiągnięciu określonych lat pracy. Takie rozwiązania są standardem głównie w sektorze publicznym, natomiast w firmach prywatnych zależą od regulaminów wynagradzania. Oznacza to, że samo zwiększenie stażu pracy nie zawsze automatycznie przełoży się na wyższą pensję.
Aby doliczyć nowe okresy, konieczne jest złożenie wniosku do ZUS o wydanie zaświadczenia. Dokument ten potwierdza okresy ubezpieczenia, ale w wielu przypadkach nie obejmuje pełnej historii zawodowej, co wymaga dostarczenia dodatkowych dowodów. Najczęściej potrzebne są umowy, decyzje administracyjne lub inne dokumenty potwierdzające zatrudnienie. Bez ich przedstawienia część okresów może nie zostać uwzględniona.