Biała kiełbasa od lat zajmuje szczególne miejsce w polskiej tradycji kulinarnej i jest nieodłącznym elementem świątecznego stołu. Trudno wyobrazić sobie Wielkanoc bez jej charakterystycznego smaku. Podawana jest na ciepło, pieczona lub z żurkiem. Dla wielu osób to nie tylko potrawa, ale także symbol rodzinnych spotkań i kultywowania tradycji.
Kontrola u producentów
Aby mieć pewność, że na stoły trafi jakościowy produkt, Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadziła przed świętami kontrolę białej kiełbasy u producentów.
Skontrolowano 23 podmioty, a nieprawidłowości stwierdzono w co trzecim z nich (34,8 proc.). Do badań laboratoryjnych pobrano 30 próbek białej kiełbasy, z czego nieprawidłowości stwierdzono w ośmiu partiach (26,7 proc.). Ujawniono niezgodności z deklaracją w zakresie wartości odżywczej (głównie zawartości tłuszczu) i zawartości wody.
Inspekcja podaje, że skontrolowała 32 partie kiełbasy pod kątem znakowania. Zakwestionowano osiem partii (25 proc.). Poza nieprawidłowościami dotyczącymi deklarowanych wartości odżywczych stwierdzono, że w wykazie składników nie ujęto wszystkich surowców wykorzystanych w produkcji (m.in. świeżego czosnku i glukozy). Dodatkowo, wartość odżywcza została przedstawiona w formie liniowej (mniej czytelnej), mimo że istniała możliwość zaprezentowania jej w formie tabelarycznej.
W stosunku do producentów, u których wykryto nieprawidłowości, zastosowano sankcje.
Jak wybrać białą kiełbasę na święta?
Inspekcja przypomina, że przy wyborze kiełbasy warto w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na jej skład - im krótszy, tym lepszy. Dobrej jakości produkt nie potrzebuje wielu dodatków technologicznych. Istotnym kryterium jest także zawartość mięsa użytego do produkcji.
Dobra biała kiełbasa powinna zawierać minimum 90 proc. mięsa. Jeżeli jest go mniej, jego miejsce najczęściej zajmują surowce niemięsne, takie jak skrobia, białka sojowe czy błonnik pszenny. Składniki te stosuje się m.in. w celu zwiększenia zawartości białka w produkcie lub poprawy jego zdolności do wiązania wody, co wpływa na strukturę i wydajność wyrobu.
Warto pamiętać, że większa ilość dodatków roślinnych zazwyczaj oznacza niższą jakość kiełbasy i mniejszą zawartość mięsa, a co za tym idzie - gorsze walory smakowe i odżywcze.
Kiełbasa biała opakowana czy luzem?
Inspekcja przypomina, by zwracać uwagę na informacje o rodzaju osłonki. Znajduje się ona na oznakowaniu kiełbasy. Jeśli osłonka jest niejadalna, to musi być to wyraźnie wskazane (np. "w osłonce niejadalnej"), a jeśli użyto osłonki jadalnej, to powinna być wymieniona w składzie kiełbasy (np. "osłonka jadalna – jelito wieprzowe").
Właściwe oznakowanie dotyczy zarówno kiełbasy oferowanej luzem (bez opakowania lub pakowana na życzenie), jak w opakowaniu.
Na kiełbasach opakowanych znajdziemy m.in.: nazwę opisową, skład, zawartość mięsa, termin przydatności do spożycia, warunki przechowywania, dane podmiotu odpowiedzialnego za oznakowanie oraz wartość odżywczą. Często stosuje się pakowanie próżniowe lub w atmosferze gazów ochronnych. Inspekcja przypomina, że to standardowe metody, które nie pogarszają jakości wędlin, a jedynie pomagają dłużej zachować ich świeżość.
Z kolei w przypadku kiełbasy oferowanej "luzem", informacje podawane w sklepie obejmują nazwę, skład oraz dane producenta. Muszą być wskazane w miejscu sprzedaży w sposób dostępny – bez konieczności pytania obsługi.
Produkt z Polski
Kupując białą kiełbasę, warto szukać na półkach znaku "Produkt polski" – to gwarancja, że żywność wyprodukowano w Polsce z rodzimych surowców.
Dodatkowo warto zwrócić uwagę na "Kiełbasę białą parzoną wielkopolską", która została zarejestrowana jako Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG). Oznacza to, że jej wyjątkowa jakość, tradycyjna receptura oraz sposób przygotowania są ściśle związane z regionem Wielkopolski.
