Wypłata emerytury przez listonosza nadal pozostaje codziennością dla wielu seniorów w Polsce. Zakład Ubezpieczeń Społecznych od lat zachęca jednak do korzystania z rachunków bankowych, wskazując na niższe koszty i szybszą obsługę świadczeń. Najnowsza propozycja zmian pokazała, że pełne odejście od gotówki wciąż budzi duże emocje, szczególnie wśród starszych osób mieszkających poza dużymi miastami.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedstawił swoją propozycję w kwietniu 2026 roku. Chodziło o to, aby nowo przyznawane emerytury i renty były wypłacane wyłącznie na konto bankowe. Zmiana nie obejmowałaby osób, które już otrzymują świadczenia w gotówce. Dotyczyłaby wyłącznie nowych świadczeniobiorców, którym ZUS dopiero przyznałby świadczenie. Jak informuje biznesinfo.pl, według wyliczeń ZUS przelew bankowy kosztuje około 9 groszy, a dostarczenie świadczenia przez listonosza nawet 20 zł. Przy milionach wypłat miesięcznie różnica oznacza bardzo wysokie wydatki dla całego systemu. Zakład zwraca również uwagę, że większość świadczeniobiorców i tak korzysta już z przelewów. Dane pokazują, że od 81 do 87 proc. emerytur oraz rent trafia obecnie bezpośrednio na rachunki bankowe.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie zgodziło się na proponowane rozwiązanie. Oznacza to, że obecne przepisy pozostają bez zmian, a seniorzy nadal mogą samodzielnie wybrać sposób otrzymywania świadczenia. Na obecnych zasadach emeryci i renciści nie muszą zakładać konta bankowego, aby otrzymywać pieniądze z ZUS. Resort zwraca uwagę, że część starszych osób nadal nie korzysta z bankowości elektronicznej albo ma utrudniony dostęp do placówek bankowych. Dotyczy to szczególnie seniorów mieszkających w mniejszych miejscowościach, gdzie liczba oddziałów banków systematycznie maleje. Dla wielu osób problemem pozostaje również obsługa aplikacji mobilnych, bankowości internetowej oraz konieczność zapamiętywania haseł i kodów zabezpieczających.
W przypadku przelewów środki zwykle pojawiają się na koncie tego samego dnia. Wypłata gotówki zależy natomiast od harmonogramu pracy Poczty Polskiej i terminu doręczenia przez listonosza. Dla części seniorów taka forma nadal pozostaje wygodna, jednak wiąże się też z dodatkowymi zagrożeniami. Przechowywanie większej ilości gotówki w domu może zwiększać ryzyko oszustw i kradzieży. Seniorzy często stają się celem przestępców wykorzystujących metody "na wnuczka" albo "na policjanta". Pieniądze znajdujące się na rachunkach bankowych są natomiast objęte ochroną Bankowego Funduszu Gwarancyjnego do równowartości 100 tys. euro. Banki stosują także dodatkowe zabezpieczenia chroniące klientów przed nieuprawnionym dostępem do środków.
Seniorzy, którzy chcą przejść z gotówki na przelew, muszą najpierw założyć rachunek bankowy. W wielu bankach podstawowe konto można otworzyć bez opłat, a do załatwienia formalności zazwyczaj wystarcza dowód osobisty. Do częstych problemów przy zmianie formy wypłaty należy podanie błędnego numeru rachunku bankowego. W takiej sytuacji przelew może zostać opóźniony do czasu wyjaśnienia danych przez ZUS. Numer konta można zgłosić podczas wizyty w placówce Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przesłać pocztą albo przekazać elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych. Zmiana zaczyna obowiązywać po aktualizacji danych w systemie.