Drugą w Polsce fabrykę AI zbuduje konsorcjum kierowane przez Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH w Krakowie - przekazało w piątek 10 października Ministerstwo Cyfryzacji. Projekt Gaia AI Factory pochłonie 70 mln euro, tj. 300 mln zł. Środki na ten projekt pochodzą w równych częściach z Polski i Komisji Europejskiej w ramach programu Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia w zakresie Obliczeń Wielkiej Skali (EuroHPC JU). - Polska staje się jednym z kluczowych ośrodków rozwoju zaufanej sztucznej inteligencji w Europie. Gaia AI Factory to nie tylko inwestycja w infrastrukturę, lecz także impuls dla całego ekosystemu nauki, administracji i innowacji - mówił na briefingu prasowym minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Natomiast pierwsza taka fabryka AI (PCSS) powstała w Poznaniu.
Projekt ma przyspieszać rozwój i wdrażanie technologii sztucznej inteligencji w Polsce. Obejmuje rozbudowę krajowej infrastruktury superkomputerowej, udostępnienie zaawansowanych repozytoriów danych oraz programy rozwoju kompetencji: od specjalistycznych szkoleń po rozwój talentów w obszarze AI. Fabryka skoncentruje się na trzech strategicznych obszarach: ochronie zdrowia, sektorze kosmicznym oraz rozwoju dużych modeli językowych (LLM).
Nowa infrastruktura powstanie w oparciu o superkomputer nowej generacji, wyposażony w ponad tysiąc układów GPU, zoptymalizowanych pod kątem treningu i wdrażania modeli AI. - Fabryka AI będzie kilkukrotnie szybsza od obecnie działającego superkomputera Helios - mówił obecny na konferencji prasowej wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski. - Kraków dołącza do europejskiej przestrzeni testowania i wdrażania technologii, która będzie wzmacniać pozycję Polski i całego regionu - dodał.
Gaia AI Factory powstaje w ramach ogólnoeuropejskiego programu Fabryk AI, koordynowanego przez EuroHPC JU. Polska już wcześniej stała się ważnym uczestnikiem tej sieci dzięki poznańskiemu projektowi PIAST AI Factory, realizowanemu przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS). Oba ośrodki (PIAST i Gaia) będą ściśle współpracować z fińską LUMI AI Factory, tworząc rozproszony ekosystem wspierający badania, innowacje i wdrażanie zaufanych rozwiązań sztucznej inteligencji w Europie.
Polska, wraz z Estonią, Litwą i Łotwą, uczestniczy również w projekcie AI Gigafactories - nowej inicjatywie Komisji Europejskiej, której celem jest rozwój infrastruktury obliczeniowej nowej generacji dla modeli AI o bilionach parametrów. Podczas gdy Fabryki AI zapewniają przestrzeń do szkolenia, testowania i wdrażania modeli sztucznej inteligencji w skali krajowej, Gigafabryki AI będą stanowić europejskie centra o mocy umożliwiającej rozwój najbardziej zaawansowanych modeli i aplikacji, w tym systemów multimodalnych, symulacyjnych czy językowych. Oba projekty są ze sobą komplementarne i kluczowe dla budowy suwerennego, europejskiego ekosystemu AI, łączącego moc obliczeniową, dane i wiedzę w ramach wspólnej infrastruktury badawczej i przemysłowej.