Lipsk jest jednym z najpopularniejszych i najszybciej rozwijających się miast w Niemczech. Nic dziwnego, ponieważ rzadko można znaleźć takie połączenie kultury, natury i pulsującej metropolii. Co sprawia, że Lipsk jest tak wart odwiedzenia? Jako miasto targowe i kulturalne o bogatej tradycji, Lipsk zawsze był miejscem spotkań i motorem wizjonerskich pomysłów. Lipsk ma odwagę iść nowymi drogami i ciągle się rozwija. Pozostaje autentyczny, potrafi kreatywnie dostosować się do zmian gospodarczych i społecznych, jest ciągle żywy i inspirujący. A to wszystko w kontekście turystyki zrównoważonej ze szczególną dbałością o przyrodę. Przyjedź i przekonaj się, dlaczego Lipsk powinien znaleźć się na twojej liście turystycznych wypadów.
Po pierwsze Plagwitz
Co ma wspólnego XIX-wieczny przemysł z turystyką zrównoważoną XXI w.? Wbrew pozorom ogromnie dużo. Wyobraź sobie scenerię jak z filmu o apokalipsie: opuszczone upiorne domy, puste budynki fabryczne, zarośnięte linie kolejowe i zanieczyszczone kanały. Okropne, prawda? Jeszcze do niedawna tak właśnie wyglądało Plagwitz, dzielnica Lipska. Dziś to niepowtarzalny, 90-hektarowy pomnik architektury przemysłowej na zachodzie miasta, który robi niesamowite wrażenie. Ale nie zawsze tak było.
Żeby zrozumieć znaczenie tego miejsca, trzeba cofnąć się trochę w czasie, do początków XIX w. Człowiekiem, który miał wpływ na rozwój Plagwitz był dr Carl Erdmann Heine, prawnik i syn właściciela ziemskiego. Zakupił on łąki i grunty rolne w Plagwitz, które wykorzystał do budowy mieszkań i fabryk. Osuszył podmokłe tereny i uregulował koryta wodne. Był on entuzjastą rozwoju przemysłu, fascynowała go kolej i ekonomiczne wykorzystanie dróg wodnych. Dzięki niemu powstały więc kanały, szlaki wodne oraz pierwsza przemysłowa stacja kolejowa w Europie. Heine intensywnie pracował nad przyciągnięciem przemysłu do Plagwitz, dbając o jego integrację z sieciami kolejowymi i kanałowymi. Połączenie mieszkań i miejsc pracy było unikalne. Jak widać, Heine był wizjonerem. Jego pomysły obejmowały m.in. wykopanie kanału, który miał być częścią szlaku żeglugowego z Lipska do Hamburga. Celem było umożliwienie eksportu towarów produkowanych w Lipsku na cały świat poprzez port w Hamburgu. Dzięki połączeniu portu Lindenau z kanałem Karla Heine i kanałem Elster-Saale, ta wizja stała się rzeczywistością – choć tylko dla łodzi prywatnych i miłośników sportów wodnych. Dzięki temu żeglowanie po ponownie otwartych drogach wodnych jest już częścią codziennego życia w i wokół Lipska.
Od 1920 r. działalność gospodarcza w Plagwitz zaczęła podupadać najpierw na skutek spekulacji giełdowych, a następnie wojny i upadku gospodarki socjalistycznej. Produkcja przemysłowa zatrzymała się, gdy upadło NRD. Zakłady zostały zamknięte, większość ludności wyemigrowała. Dlatego jeszcze nie tak dawno lipskie Plagwitz wyglądało wprost przerażająco. Rejon został spisany na straty i wydawał się skazany na upadek.
Plagwitz jak feniks
Jednak władze Lipska nie poddały się. Potrzebne były po prostu nowe wizje i przedsiębiorczość. Zabytkowe budynki wraz z kanałami i liniami kolejowymi, które razem tworzyły unikalny urok Plagwitz, musiały zostać oczyszczone i odrestaurowane. Na szczęście większość zespołów architektonicznych przetrwała trudne lata. Po renowacji ponownie rozkwitają, fascynując jak zaginiony świat. Dziś można podziwiać wspaniałe budynki z cegły i imponujące mosty nad kanałem Karla Heine, które kiedyś miały przekształcić Lipsk w port.
W niektórych opuszczonych fabrykach znajdują się ekskluzywne apartamenty - lofty, a na dziedzińcach rosną egzotyczne palmy, dzięki skomplikowanym systemom ogrzewania korzeni. Jedną z głównych atrakcji Plagwitz i sąsiedniej dzielnicy Lindenau jest Spinnerei.
Dawniej największa przędzalnia bawełny w Europie kontynentalnej, dziś mieści galerie, hale wystawowe i pracownie artystyczne. Artyści przekształcili przędzalnię w prawdziwe centrum sztuki. Obecnie około 100 z nich ma swoje pracownie w Spinnerei, wraz z 11 galeriami i przestrzenią non-profit w Hali 14. Warto również wybrać się do pobliskiego Tapetenwerk (dawnej fabryki tapet), Westwerk (kompleksu przemysłowego) lub niedawno ponownie otwartego Kunstkraftwerk (była elektrownia).
Wszystkie te miejsca odgrywają istotną rolę w kulturalnym krajobrazie Lipska, promując współczesną sztukę i tworząc przestrzeń dla kreatywności i innowacji. Inne klejnoty architektoniczne, które należy tutaj koniecznie zobaczyć, to m.in. fabryka wełny Titela & Krügera z 1866 r., siedziba Konsumu zaprojektowana przez architekta z Hamburga, Fritza Högera, zbudowana w 1928 r. Inne przykłady to zakład maszyn Unruha & Liebiga założony w 1880 r. oraz zakład produkcji przędzy barwionej, zbudowany między 1879 a 1925 r. na Nonnenstrasse – jeden z największych zabytków epoki przemysłowej w Niemczech.
Płynąc łodzią po kanale Karla Heine, nie można nie zauważyć Stelzenhaus – "domu na palach" na Weissenfelser Strasse. Został pierwotnie zbudowany pod koniec XIX w jako walcownia blachy falistej należąca do Grohmanna & Froscha. Z powodu braku miejsca, ten funkcjonalistyczny budynek został wzniesiony na masywnych betonowych filarach na zakręcie kanału. Masywna hala magazynowa niejako unosi się nad wodą Kanału Karl-Heine, można ją podziwiać z wody, np. płynąc kajakiem – to wyjątkowo piękny budynek.. Po przebudowie został ponownie otwarty w 2003 r. jako wysokiej jakości przykład lipskiej architektury przemysłowej. Duża część budynku jest dziś wykorzystywana komercyjnie.
Nowe Pojezierze Lipskie
Nie przez przypadek w nazwie jest słowo "nowe". Dlaczego? Ponieważ jeszcze niedawno nie było w tej okolicy jezior! Jezioro Cospuden, znane również jako "wanna Lipska", położone około 10 km na południe od centrum miasta, jest jednym z ponad 20 jezior wokół Lipska, które powstały z dawnych odkrywkowych kopalni węgla brunatnego. Tak, jeszcze nie tak dawno były to po prostu kopalnie, które zostały zalane wodą! Historyczna transformacja Jeziora Cospuden z kopalni w tętniącą życiem oazę rekreacyjną jest przykładem zrównoważonego rozwoju regionu. Port Zöbigker jest popularnym miejscem spotkań dla młodych i starszych, oferującym obiekty sportów wodnych, restauracje i rejsy pasażerskie, a także wypożyczalnie rowerów i łodzi. Na północnym brzegu znajduje się najdłuższa piaszczysta plaża w Saksonii, która zachęca do pływania i gry w siatkówkę plażową. Park kajakowy nad Jeziorem Markkleeberg oferuje jeszcze więcej akcji: możesz zanurzyć się w falach podczas raftingu na białej wodzie (ośrodek klasy wręcz olimpijskiej!) lub spróbować swoich sił w bodyboardingu.
Każde jezioro w obszarze Nowego Pojezierza ma swój własny, niepowtarzalny charakter i oferuje unikalne doświadczenia dla odwiedzających. Niezależnie od tego, czy jesteś entuzjastą sportów wodnych, czy wolisz spokojną wycieczkę na plażę z przyjaciółmi i rodziną, na pewno znajdziesz swoje ulubione jezioro. Wszystkie kąpieliska w tym obszarze mają jedną wspólną cechę: doskonałą jakość wody, co sprawia, że pływanie w nich jest zawsze prawdziwą przyjemnością.
Zastanawiasz się, co dokładnie robić w tym rejonie? Już wyjaśniamy: znajdziesz tu gigantyczne zjeżdżalnie, możliwość przejażdżki wodnej na bananie, plażę nudystów, mola i mariny dla kajakarzy i żeglarzy, boiska, plażę dla psów, tory dla miłośników jazdy na rolkach, przejażdżki kolejką węglową (wcześniej używaną w kopalni) i trasy rowerowe. Nie zabrakło tutaj nawet odrobiny edukacji: dzięki fascynującej serii eksponatów, muzeum na wolnym powietrzu demonstruje cały cykl wydobycia węgla brunatnego w kopalni odkrywkowej. Wszystko to sprawia, że pojezierze jak magnes przyciąga w sezonie turystów i mieszkańców spragnionych wypoczynku i różnych atrakcji.
Rowerowy raj
Jednak nie tylko miłośnicy sportów wodnych będą tu w swoim żywiole. Lipsk to miasto krótkich odległości, idealne do zwiedzania na rowerze. Wynika to nie tylko ze zwartej struktury urbanistycznej i niskich nachyleń, ale także z licznych zielonych tras dostępnych dla rowerzystów. W centrum miasta jest to najszybszy środek transportu na krótsze odległości, a także znacząco przyczyniający się do ochrony klimatu. W przyszłości planuje się zwiększenie udziału rowerzystów w Lipsku. Aby to osiągnąć, ciągle pracuje się nad bezpieczeństwem na drogach oraz atrakcyjnością ścieżek rowerowych i usług związanych z jazdą na rowerze. Jedna trzecia miasta składa się z parków, skwerów i lasów łęgowych. Można łatwo dotrzeć do zabytków Lipska i różnych dzielnic miasta ścieżką rowerową prowadzącą przez wspaniałe tereny zielone. Jeśli bardziej interesują cię akweny, to wzdłuż rzek Pleiße, Parthe i Weiße Elster przepływających przez miasto, zostały utworzone trasy rowerowe, pozwalające podziwiać piękno miasta i jego przyrody. Jeśli nie masz lub nie chcesz przywozić własnego roweru, możesz wypożyczyć go w dowolnym miejscu w mieście. Nowe Pojezierze Lipskie jest również poprzecinane rozległą siecią ścieżek i szlaków turystycznych, umożliwiając tym wycieczkę osobom o różnych zainteresowaniach, poruszających się różnymi środkami transportu, a jednocześnie oferując wgląd w każdy etap przemiany lokalnego krajobrazu. Dzięki temu tworzy atrakcję turystyczną dla całej rodziny.
Odkryj pierwotną przyrodę w Zoo Leipzig
Ogrody zoologiczne kojarzą się raczej z atrakcją dla dzieci. Jednak w Lipsku jest inaczej! Położone bardzo blisko centrum miasta i parku Rosentala, niezwykłe zoo jest popularnym miejscem wycieczek, zarówno dla mieszkańców Lipska, jak i turystów. Jest ono domem dla ponad 900 gatunków w ich naturalnym środowisku i jest uważane za nowoczesne, jeśli chodzi o modernizację i obecne cele zarządców tego ogrodu. Dlaczego? Otóż odwiedzający mogą podróżować po wszystkich kontynentach w jeden dzień, dzięki największej w Europie tropikalnej hali deszczowej. W 2011 r. w Zoo Leipzig otwarto „Gondwanaland" - miejsce przypominające erę, kiedy Azja, Afryka i Ameryka Południowa były jednym kontynentem. Tylko samą swoją wielkością, obejmującą równowartość półtora boiska piłkarskiego, gigantyczna hala tropikalna stanowi idealne tło dla tego unikalnego projektu. Nazwa Gondwanaland odnosi się do dawnego superkontynentu jako charakterystycznego siedliska dzikiej przyrody. Dzięki temu dziś z zapartym tchem możesz podążać ścieżkami dżungli, przemieszczać się szlakiem wśród koron drzew i spłynąć w dół pierwotnej rzeki Gamanil. Takich doświadczeń nie da się zapomnieć!
Po niezwykłych wrażeniach z zoo warto odetchnąć w jednym z lipskich parków. Miasto jest znane z licznych terenów zielonych, które oferują mieszkańcom i turystom przestrzeń do relaksu i rekreacji. Największym i najbardziej znanym z nich jest Clara Zetkin Park, który rozciąga się wzdłuż rzeki Elstery i oferuje malownicze alejki, place zabaw oraz miejsca do pikników. W centrum miasta znajduje się również Johanna Park, który zachwyca pięknymi stawami i fontannami.
Dla miłośników natury czeka również Auenwald, rozległy kompleks leśny biegnący przez miasto, idealny do leniwych przechadzek. Tereny zielone Lipska nie tylko przyczyniają się do poprawy jakości życia mieszkańców, ale także stanowią ważne obszary bioróżnorodności w miejskim krajobrazie. W tym mieście naprawdę łatwo i szybko można uciec od miejskiego zgiełku w kojącą przyrodę.
Nie tylko natura i sport…
… ale także historia, gospodarka, i muzyka tworzą wizerunek dzisiejszego Lipska. Zachęcamy cię np. do wejścia na Pomnik Bitwy Narodów. Tak, dobrze przeczytałeś: masz wejść NA pomnik.
Wspięcie się po 364 stopniach do krypty sprawi, że się spocisz, ale nagroda w postaci widoku na Lipsk i jego okolice zrekompensuje ten wysiłek. Niemal 300-metrowy kamienny kolos waży 300 000 ton i rozciąga się na powierzchni 5 000 m². Jest to największy pomnik w Europie. Na pewno pamiętasz z historii bitwę pod Lipskiem. A jeśli nie, to przypominamy: w Bitwie Narodów w 1813 r. sprzymierzone wojska kilku europejskich państw broniły swojej wolności przed armią cesarza Napoleona w Lipsku. Ponad 80 000 ludzi straciło życie, zanim francuski dowódca w końcu skapitulował 18 października 1813 r. Krótko po bitwie pojawiły się pierwsze plany pomnika, mającego upamiętnić poległych żołnierzy i triumf sprzymierzeńców. Pomnik Bitwy Narodów został otwarty sto lat później, w 1913 r.
W 1497 r. Lipsk otrzymał od cesarza Maksymiliana przywileje targowe, co sprawiło, że Targi Lipskie są uważane za "matkę wszystkich targów". Nie bez powodu więc uczący się niemieckiego muszą zawsze zapoznać się z tematem "Leipziger Messe". Rozwój handlowy Lipska przyspieszył w latach 90. XX w. dzięki budowie ultranowoczesnego Centrum Wystawienniczego Targów Lipskich z fascynującą architekturą. W 2009 r. Leipziger Messe stały się pierwszą niemiecką firmą targową certyfikowaną zgodnie z międzynarodowym standardem Green Globe dla środowiska i zrównoważonego rozwoju i od tego czasu pomyślnie przechodzi coroczny audyt zrównoważonego rozwoju. W centrum miasta odwiedzający mogą spacerować po pasażach i przejściach przypominających dawne działalności targowe. Dzięki bogatej historii handlowej miasto jest nadal – lub ponownie – atrakcyjną lokalizacją dla inwestorów takich jak Porsche, BMW i DHL.
Lipska sala koncertowa Gewandhaus zdobyła znaczne międzynarodowe uznanie jako miejsce występów słynnej Orkiestry Gewandhaus założonej przez kupców z Lipska w 1743 r. Około pół miliona miłośników muzyki z całego świata przyjeżdża co roku do Gewandhausu. Jest to najstarsza na świecie orkiestra koncertowa. Jej legendarna sława pochodzi od dyrektorów muzycznych, w tym Johanna Adama Hillera, Felixa Mendelssohna Bartholdy’ego, Arthura Nikischa, Kurta Masura, Herberta Blomstedta i Riccarda Chailly.
Lipsk był także domem Jana Sebastiana Bacha, słynnego kompozytora, który kierował chórem chłopięcym Świętego Tomasza w latach 1723-1750. Chór Chłopięcy Świętego Tomasza został założony ponad 800 lat temu przez Kanoników Augustianów. Dlatego dzieła Bacha można tu usłyszeć w każdy piątek i sobotę w kościele Świętego Tomasza. Z kolei tradycja operowa Lipska sięga 1693 r. Warto wiedzieć, że Opera Lipska jest trzecim najstarszym publicznym teatrem muzycznym w Europie.
Kulturowe i architektoniczne piękno Lipska zawsze inspirowało kreatywne umysły. Na przestrzeni wieków wielu słynnych kompozytorów mieszkało i pracowało w Lipsku: oprócz Bacha i Mendelsohna także Schumann i Wagner. Większość domów i miejsc pracy tych kompozytorów wciąż stoi i została przekształcona w muzea. Jest to na tyle unikalne, że w skali międzynarodowej ustępuje jedynie Wiedniowi. Unikalnym aspektem Lipska jest też bliskość tych miejsc. Od 2012 r. Szlak Muzyczny Lipska łączy 23 autentyczne miejsca związane z historią muzyki Lipska na 5-kilometrowej trasie pieszej w centrum miasta. Możesz więc doświadczyć tutaj 300 lat historii muzyki w jedno popołudnie!
Typowe turystyczne przyjemności, czyli kawa i zakupy
Uwielbiasz kawę? To będziesz zachwycony tradycyjnymi kawiarniami w mieście! To właśnie lipska kawiarnia i restauracja "Zum Arabischen Coffe Baum" jest najstarszą kawiarnią w Niemczech! Akurat pozostaje w remoncie, ale gdy zostanie otwarta, na początku 2025 roku - warto wspiąć się na trzecie piętro, ponieważ znajduje się tam muzeum kawy, z ponad 500 eksponatami poświęconymi temu popularnemu napojowi. Café Riquet, z dwoma miedzianymi głowami słoni przy wejściu, oraz Café Kandler również należą do przepięknych miejsc. Polecamy ci również spróbować słynnego "Leipziger Lerche" (lipskiego skowronka) z kawą. Kiedy w 1876 r. polowanie na skowronki zostało zakazane przez króla Saksonii, przedsiębiorczy piekarze z Lipska wymyślili ten marcepanowy wypiek jako zamiennik. Smacznego!
Spacerując przez Mädler Passage, koniecznie zatrzymaj się w Mephisto Bar, który jest jedyną częścią znajdującą się nad ziemią historycznej restauracji Auerbachs Keller, ulubionym miejscem Goethego. Ten przytulny bar oferuje domowe wypieki i kawę przez cały dzień, a wieczorami odwiedzający mogą cieszyć się wyszukanymi koktajlami i muzyką na żywo.
Niezależnie od tego, czy szukasz wykwintnych przysmaków z całego świata w eleganckim otoczeniu, czy szybkiego jedzenia na wynos, Lipsk jest dobrze znany jako raj dla wegan i wegetarian. Dla tych, którzy nie chcą rezygnować z mięsa, wiele lokali w całym mieście oferuje ryby, mięso i produkty mleczne z lokalnych, przyjaznych dla zwierząt gospodarstw ekologicznych. Liczne targi i sklepy rolnicze w mieście ułatwiają "zielone" zakupy – organicznie uprawiane owoce i warzywa, które nie są pakowane we wszechobecny plastik. Możesz też kupić naturalne kosmetyki, przyjazne dla środowiska, sprzedawane bez zbędnych opakowań, zmniejszając tym jednocześnie swój ślad węglowy. Liczne zrównoważone marki odzieżowe i alternatywne sklepy z odzieżą używaną oferują miłośnikom mody przyjazne dla klimatu zakupy, pozwalając tym samym, unikać dużych sieci typu fast fashion. Można tu znaleźć naprawdę niezwykle przedmioty u rzemieślników, którzy produkują swoje wyroby z wielką dbałością o szczegóły. Jeśli interesujesz się używanymi rzeczami, pokochasz liczne pchle targi na Karl-Liebknecht-Straße lub Karl-Heine-Straße, gdzie na pewno znajdziesz jakieś wyjątkowe vintage'owe skarby.
Jak widać, nie sposób przedstawić Lipska bez ujmowania go w kontekście rozwijania turystyki zrównoważonej. To miasto krótkich dystansów, z doskonale rozwiniętym "zielonym" transportem, świetnie poradziło sobie z zadaniem połączenia rozwoju ekonomicznego z poszanowaniem dla natury. Władze miejskie wykazały doskonałe zrozumienie, co do stworzenia miejsca atrakcyjnego dla ludzi aktywnych, uprawiających sport i mających swoje pasje, którzy poszukują przestrzeni zapewniających im ciekawe doznania, ale jednocześnie nie są obojętni na los środowiska naturalnego i doceniają jego znaczenie. Lipsk jest po prostu wzorcowym obszarem, który spełnia wszystkie te wymogi. Zbieraj więc przyjaciół i jedźcie na cudowne, lipskie wakacje!
P.S. A jeśli chcesz wiedzieć więcej na temat zrównoważonej turystyki w Lipsku, więcej informacji znajdziesz TUTAJ
Materiał Promocyjny Niemieckiej Centrali Turystyki - więcej informacji TUTAJ
