Nowy wymiar Czystego Powietrza
Po kilku miesiącach program wrócił w nowej formule. Wprowadzono kilka kluczowych zmian, które sprawiają, że uzyskanie dofinansowania staje się bardziej przejrzyste, a cały proces – lepiej dopasowany do rzeczywistych potrzeb beneficjentów. Ponadto budżet programu zasilono 10 mld zł ze środków Funduszu Modernizacyjnego – środki na wsparcie są stabilne i gotowe do wykorzystania.
Od 31 marca 2025 roku nowy program oferuje takie usprawnienia, jak:
- uszczelnienie zasad – zwiększony nadzór nad wydatkami, uporządkowana dokumentacja i czytelne procedury, które minimalizują nadużycia i zapewniają przejrzystość finansowania.
- wsparcie osób potrzebujących – w przypadku rodzin o najniższych dochodach obowiązkowa jest bezpłatna pomoc operatorów, są oni też obowiązkowym wsparciem przy prefinansowaniu inwestycji do 35%.
- obowiązkowy audyt energetyczny przed inwestycją – specjalista ocenia w audycie potrzeby budynku oraz planowane koszty modernizacji wskazanego do realizacji wariantu. To wsparcie w zaplanowaniu prac i wydatków, eliminujące zbędne koszty.
- lista ZUM (zielonych urządzeń i materiałów) – wykaz certyfikowanych kotłów i pomp ciepła obowiązkowych do dotacji tylko z listy ZUM oraz innych urządzeń i materiałów , które spełniają standardy programu. Dzięki temu można wybierać sprawdzone modele i uniknąć ryzyka wadliwych produktów.
Jak krok po kroku uzyskać dofinansowanie z programu Czyste Powietrze i nie dać się oszukać?
Uzyskanie dofinansowania tylko początkowo może wydawać się skomplikowane, jednak po zapoznaniu się ze szczegółowymi informacjami oraz przy wsparciu operatora całość okazuje się bardzo dobrze ułożonym systemem. Na początek warto zapoznać się ze stroną programu: czystepowietrze.gov.pl. Znajduje się tam m.in. aktualny program, wniosek, kryteria dochodowe i lista ZUM.
Zakres modernizacji – czy wymieniany będzie piec czy okna, docieplane ściany, zamontowana pompa ciepła lub rekuperacja – określi audyt energetyczny. Uwaga: zarówno audyt energetyczny przed inwestycją, jak i świadectwo charakterystyki energetycznej po realizacji muszą być podpisane przez osobę wpisaną do rejestru osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej. Taki wykaz znajdziesz na stronie: www.rejestrcheb.mrit.gov.pl/rejestr-uprawnionych. Na audyt i świadectwo można również pozyskać dotację z programu Czyste Powietrze – łącznie do 1 600 zł.
Poniżej kilka punktów, które musisz podjąć w trakcie składania wniosku:
Zleć audyt energetyczny – to punkt obowiązkowy. Audytor sporządza audyt i dokument podsumowujący audyt energetyczny ze wskazanym do realizacji wariantem i kosztorysem prac, co pozwala uniknąć nadmiernych wydatków. Poszukując odpowiedniego audytora, możesz wesprzeć się pomocą operatora.
Przygotuj dokumenty: dokument podsumowujący audyt energetyczny, dane budynku, dane osobowe. Wniosek możesz złożyć online lub w punkcie konsultacyjnym w gminie lub wojewódzkim funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a wszystkie potrzebne materiały znajdziesz na stronie programu. W przypadku prefinansowania i najwyższego poziomu dofinansowania , wniosek można złożyć tylko przy pomocy operatora gminnego lub WFOŚIGW, który pełni tę rolę w przypadku braku operatora gminnego.
Znajdź rzetelnego wykonawcę
Następnie zrealizuj inwestycję zgodnie z umową (pamiętaj o zbieraniu faktur i protokołów). Przy wyborze źródeł ciepła takich jak pompy ciepła czy kotły biomasowe obowiązkowo korzystaj z listy ZUM.
Uzyskaj świadectwo charakterystyki energetycznej budynku – musi być podpisane przez osobę wpisaną do rejestru osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej (wykaz Ministerstwa Rozwoju i Technologii).
Wnioskować o rozliczenie całości dotacji będziesz po zakończeniu prac – po weryfikacji otrzymasz przyznane środki.
Tych kilka kroków prowadzi do pożądanych efektów: cieplejszego domu, niższych rachunków oraz świadomości, że pomogło się sobie i środowisku. Warto jednak być czujnym, ponieważ w całym procesie będzie przewijać się sporo osób – podwykonawców, sprzedawców i innych pośredników. Na stronie programu (czystepowietrze.gov.pl) znajdziemy poradniki, jak nie dać się oszukać.
Przede wszystkim najlepiej korzystać z urządzeń producentów z listy ZUM – w przypadku wyboru pomp ciepła i kotłów na biomasę jest to obowiązkowe. Korzystanie z listy daje gwarancję, że zarówno urządzenia, jak i materiały spełniają wymagane normy programu i są odpowiedniej jakości. Jeśli podczas realizacji inwestycji pojawią się jakiekolwiek nieprawidłowości – opóźnienia, niezgodność z projektem, brak dokumentów wszystkie sprawy dot. konkretnego wniosku należy kierować do WFOŚiGW, w którym wniosek został złożony lub zgłosić problem lokalnemu operatorowi, przez jeśli przez niego składało się wniosek . Dobrze pamiętać, że wielu problemów można uniknąć, korzystając z pomocy dostępnej w gminnych punktach konsultacyjnych, gdzie pracownicy bezpłatnie udzielą fachowych porad i pomogą w rozwiązywaniu trudnych sytuacji.
Dlaczego warto działać właśnie teraz?
Wymiana pieca i docieplenie domu to korzyść podwójna: zdrowie i środowisko zyskują na lepszej jakości powietrza, a portfel – na niższych rachunkach. Ponadto dzięki dofinansowaniu można pokryć znaczną część kosztów inwestycji – nawet 100% kosztów kwalifikowanych netto (bez VAT) w przypadku rodzin ubogich energetycznie, mieszkających w domach o niskim standardzie energetycznym. Ocena energetyczna przed i po inwestycji oraz lista ZUM dają poczucie bezpieczeństwa, a lokalne punkty konsultacyjne oraz operatorzy ułatwiają cały proces. Dlatego nie czekaj – ciepły dom, niższe rachunki i czysta satysfakcja czekają na każdego.
Materiał promocyjny Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
