Jeszcze do niedawna "gruby portfel" mógł być wskazówką, że mamy do czynienia z osobą zamożną. Dzisiaj jego "grubość" może być wskazówką nie tyle bogactwa, ale pokolenia, które reprezentuje jego właściciel czy właścicielka. Wyjście z domu bez portfela to dla młodych ludzi norma. A nawet gdy biorą go ze sobą, to służy im bardziej jako małe etui na dokumenty. Mało kto nosi w nim gotówkę, a nawet jeśli ma - to raczej drobne, np. na napiwek. Po co bowiem portfel – skoro wszystkich płatności można dokonać telefonem, który i tak mamy przy sobie?
Technologia w służbie osobistych finansów
Za symptomatyczne dla tego, w jaki sposób młodzi płacą, można uznać wyniki raportu "Finanse Młodych Polek i Polaków 2025", przygotowanego przez Autopay. Osoby w przedziale wiekowym 18-34 zapytano m. in. o to, w jaki sposób płacą za zakupione w internecie przedmioty i usługi. Okazuje się, że młodzi dorośli najczęściej korzystają z najbardziej wygodnych i intuicyjnych dla nich metod. Zdecydowana większość, bo aż 86 proc. deklaruje, że robi to za pomocą kodu BLIK. Na drugim miejscu znalazły się szybkie płatności elektroniczne obsługiwane przez operatorów płatności, jak np. Autopay. Popularność zyskują Google Pay i Apple Pay. Korzysta z nich kolejno 21 proc. oraz 19 proc. osób w wieku 18-21 [1].
Konsekwencją przeniesienia świata finansów do świata technologii jest to, że młodzi ludzie zaczynają interesować się cyfrowymi rozwiązaniami, które oferują np. aplikacje bankowe. I tak wgłębiają się w różne formy programów lojalnościowych i automatyzacji, które wspierają zarządzanie budżetem i zakupami każdego dnia. Ułatwiają również oszczędzenie i zupełnie zmieniają postrzeganie sukcesu finansowego, co najmocniej odróżnia starsze pokolenia od młodszego. Technologia stała się integralną częścią codziennych finansów - nie tylko pozwala lepiej kontrolować wydatki, ale też pomaga budować zdrowe nawyki finansowe.
– Jeszcze kilka lat temu ważną częścią cyfryzacji usług finansowych było podkreślanie, że choć pieniądze nie brzęczą w kieszeni, to leżą bezpiecznie w banku. Okazuje się, że dla młodych osób nie ma to już większego znaczenia i swoje środki chętnie przekazują nie-bankowym markom jak Apple, Google czy zamienią oszczędności na kryptowaluty. U osób bez utrwalonych przyzwyczajeń jest większa otwartość na elastyczne i przyjaźniejsze rozwiązania więc innowatorzy, powinni starać się trafić przede wszystkim w potrzeby pokolenia Z.
- tłumaczy Wojciech Murawski, co-CEO Autopay.
Zmiana wartości. Pokolenie Z redefiniuje sukces finansowy
Aż 83 proc. młodych Polek i Polaków oszczędza, ale zaledwie 27 proc. swoje środki trzyma w gotówce. Znacznie popularniejsze są bankowe lokaty i konta oszczędnościowe – korzysta z nich 41 proc. ankietowanych – wynika z raportu Autopay. Ciekawe jest, że dla nowych pokoleń to właśnie posiadanie oszczędności jest wyznacznikiem finansowego sukcesu. Uważa tak 68 proc. z nich. Niżej są wysokie zarobki (60 proc.), brak długów i kredytów (59 proc.) oraz posiadanie własnego mieszkania (58 proc.) [1].
– Najstarsze osoby objęte badaniem urodziły się w latach 90., najmłodsze po wejściu Polski do UE. W ich postawach wobec pieniędzy widać wpływ dorastania we względnie bogatym kraju. Podejście "zastaw się, a postaw się", typowe jeszcze u ich rodziców, jest już temu pokoleniu zupełnie obce. Zamiast zapożyczać się i imponować widocznymi przejawami bogactwa, to właśnie brak długów i dobre zarobki lub oszczędności są na czele przejawów sukcesu finansowego wśród młodych osób.
– komentuje Wojciech Murawski, co-CEO Autopay.
A jak młodzi oceniają swoje umiejętności zarządzania finansami? Jako dobre lub bardzo dobre łącznie ocenia je większość badanych. Gdy młodzi ludzie szukają informacji o oszczędzaniu czy inwestowaniu, najczęściej sięgają po nie z portali internetowych (54 proc.), mediów społecznościowych (36 proc.) lub od znajomych (27 proc.). To pokazuje, jak dużą rolę w zdobywaniu wiedzy finansowej przez młode pokolenie odgrywa nieformalna sieć źródeł. Jednocześnie większość osób deklaruje, że istnieje wyraźna potrzeba większej edukacji w zakresie ekonomii, zarządzania finansami, inwestowania i oszczędzania [1].
Najwięcej, bo aż 61 proc. badanych deklaruje, że odkłada pieniądze na "zabezpieczenie przyszłości". Z jednej strony młodzi wolą być zabezpieczeni finansowo niż wydawać pieniądze na pokaz, ale z drugiej nie kwapią się, by swoje oszczędności inwestować. Robi to zaledwie 33 proc. badanych [1].
– Przy całej otwartości młodych Polek i Polaków na innowacje jednym względnie nowym sposobem inwestowania są kryptowaluty, a wybiera go 9 proc. badanych. To więcej niż rok temu, ale wciąż jest tu ogromna przestrzeń na produkt, który podbije serca i portfele Zetek, tak jak to miało miejsce z szybkimi płatnościami.
– zauważa Nina Wadowska, PR & Communication Manager, Autopay.
Innowacje od młodych dla młodych
I tu otwiera się przestrzeń na innowacje – zwłaszcza osób młodych, które rozumieją własne problemy i świat, w którym się poruszają. Z pomocą mogą przyjść takie inicjatywy jak Econverse – organizacja, która łączy ambitnych młodych ludzi, wspierając ich w rozwijaniu umiejętności i realizacji innowacyjnych pomysłów. Pomaga wejść w świat biznesu i start-upów.
– Kluczowe są zmiany w systemie edukacji jak i działania organizacji pozarządowych, które zaowocują wzmocnieniem poziomu edukacji finansowej u młodych, przekładając się na wyższą stopę inwestycji. Potwierdzają to również opinie badanych - większość deklaruje, że istnieje potrzeba większej edukacji w zakresie ekonomii, inwestowania i oszczędzania.
– wyjaśnia Jan Bartkowiak, prezes i założyciel Econverse.
Nie bez znaczenia jest też rosnący wpływ nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, na codzienne życie młodych ludzi. Już ponad 80 proc. badanych Polek i Polaków zna pojęcie AI, a 60 proc. z nich dostrzega jej realny wpływ na swoje życie. Najczęściej widzą go w mediach społecznościowych, edukacji, gdzie z roku na rok rośnie liczba wskazań, oraz w obszarze pracy i kariery zawodowej [1].
Zresztą młodych ludzi w świecie cyfrowych płatności będzie tylko więcej, a z badania jasno widać, że im niższy wiek, tym większą mają skłonność do korzystania z technologicznych nowinek i ułatwień. To ogromny rynek, do którego biznes po prostu musi się dostosować. Zwłaszcza, że wzrasta odsetek osób deklarujących, że zdarzyło im się zrezygnować z zakupu online ze względu na brak dogodnej formy płatności lub brak możliwości szybkiego i łatwego zwrotu towaru. W zeszłym roku zrobiło tak 68 proc. badanych. To oznacza, że jeśli np. internetowi sprzedawcy nie dostosują się do wymagań nowego pokolenia klientów, po prostu ich stracą, a ci, którzy to zrobią, zyskają. Ten proces już się zresztą dzieje. Część firm dostosowuje się pod młodych, dzięki czemu cyfrowa rewolucja przyspiesza [1].
[1] Badanie Autopay "Finanse Młodych Polek i Polaków 2025" zostało zrealizowane w kwietniu 2025 r. na reprezentatywnej - ze względu na wiek, płeć i miejsce zamieszkania - grupie ogólnopolskiej 912 osób metodą internetowych wywiadów (CAWI).
Materiał promocyjny marki Autopay.
