Higiena cyfrowa. Pora oddzielić życie od ekranu

80 proc. uczniów szkoły średniej mówi, że w ogóle nie rozmawia z rodzicami, pozostałe 20 proc. odpowiada tylko półsłówkami - wynika z danych, jakie przedstawiono w trakcie debaty "Higiena cyfrowa", która odbyła się podczas XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego. Uczestnicy dyskusji nie mieli wątpliwości - wszyscy dzisiaj spędzamy zbyt wiele czasu z telefonem w ręku.
Europejski Kongres Gospodarczy 2026, Katowice

Nawet kilka godzin dziennie tracimy na scrollowanie serwisów społecznościowych. Wpatrujemy się w ekrany smartfonów w komunikacji miejskiej, siedząc w restauracjach, a nawet stojąc w kolejce w sklepie.

– Platformy są projektowane w taki sposób, by były jak najbardziej uzależniające. Problem dotyczy szczególnie młodych osób. Aż 80 proc. z nich wskazuje, że nie są w stanie odłożyć telefonów, co ciekawe, większość z nich jest załamana tym faktem – mówiła podczas debaty Agnieszka Wąglorz, specjalistka ds. relacji publicznych z Fundacji Panoptykon.

Zobacz wideo

W coraz młodszym wieku

Anna Rywczyńska, kierowniczka Działu Profilaktyki Cyberzagrożeń w NASK, zauważyła, że telefony trafiają do coraz mniejszych dzieci. – Traktowane są jako uspokajacz, regulator emocji. Modelujemy w ten sposób zachowania, w których to dziecko dorasta. Nastolatkowie już dzisiaj mówią, że po telefon sięgają w chwilach złego nastroju, stresu, nerwów. Mają wbudowane przyzwyczajenia, że to właśnie telefon reguluje ich emocje – informowała.

Marek Orzechowski, prezes Fundacji LOTTO im. Haliny Konopackiej, zauważał, że problem zaczyna się w nas, dorosłych. –  To my, w pandemii, pod wpływem sytuacji, wtłoczyliśmy dzieci w świat cyfrowy, to my pozwoliliśmy im tam być i zaczęło nam być z tym wygodnie – stwierdził.

Europejski Kongres Gospodarczy 2026, Katowice

Dzisiaj, jak podawał, 80 proc. uczniów szkoły średniej mówi, że w ogóle nie rozmawia z rodzicami, a  pozostałe 20 proc. odpowiada tylko półsłówkami. – Dlatego podjęliśmy współpracę z Fundacją Mentalnie Równi i prowadzimy projekt „Nie daj się wciągnąć. MÓW DO MNIE – #TokTuMi" Zdecydowaliśmy się sprawdzić, co dzieje się w młodym społeczeństwie. Weszliśmy w buty nastolatków. Zaczęliśmy mówić ich językiem, korzystając z pomocy studentów psychologii. Młodzi mówią do młodych – zauważał Marek Orzechowski.

Uzależnienie od gier

Program odpowiada również na problem uzależnienia od gier. Wielu młodych ludzi nie może się od nich oderwać. To efekt zastosowanych w nich algorytmów, które zachęcają też do dokonywania zakupów. – W pilotażu naszego programu bierze udział 10 tys. nastolatków. Przyznali, że rocznie wydają od 380 do 500 zł na zakup lootboxów. To wirtualne skrzynki, w których znajdują się przedmioty, uławiające przejście do kolejnych etapów gier – przypominał Marek Orzechowski.

W ramach „Nie daj się wciągnąć. MÓW DO MNIE – #TokTuMi" przeprowadzone zostaną zajęcia dla młodzieży, szkolenia dla nauczycieli oraz przygotowane materiały dla rodziców. Zajęcia odbędą się w 38 szkołach ponadpodstawowych z całej Polski (docelowo w dwóch szkołach w każdym województwie). Przewidziano 456 zajęć dla uczniów, prowadzonych online podczas godzin wychowawczych przez studentów ostatnich lat psychologii.

Edukacja najważniejsza

Europejski Kongres Gospodarczy 2026, Katowice

Działania edukacyjne, jak mówili uczestnicy debaty, to jeden z najważniejszych elementów w zakresie przeciwdziałania uzależnieniu od internetu. – Technologia nie jest zła, musimy tylko umieć ją wykorzystać – podkreślał profesor Michał Kucia z Katedry Zarządzania Międzynarodowego Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Sugerował, by rozważyć nauczanie w szkołach higieny cyfrowej. – Powinniśmy szukać różnorodnych rozwiązań. Ważne są działania edukacyjne, ale też nasza wewnętrzna świadomość. Jako dorośli sami sobie musimy sobie powiedzieć stop. Zamiast wpatrywać się w telefon, wyjść na spacer – mówił.

Anna Marucha, dyrektorka komunikacji korporacyjnej, rzeczniczka prasowa w Agora SA., zwracała uwagę na rolę mediów. – Możemy budować przekazy poprzez kampanie społeczne – zauważała. Wtórowała jej także Katarzyna Issat, Senior Corporate Communications Director, TVN Warner Bros. Discovery, mówiąc, że media mają zasięgi, by promować higienę cyfrową. Obie ekspertki podkreślały, że istotne jest wprowadzanie drobnych zmian: wyłączanie powiadomień, spędzanie czasu z bliskimi, dawanie odpowiednich wzorców dzieciom. – Musimy uczyć się wylogować i skupiać się na relacjach tu i teraz, zwłaszcza będąc z dzieckiem. Powinniśmy odłożyć wtedy telefon, by dziecko widziało, że poświęcamy mu czas, a nie scrollujemy telefon – mówiła Katarzyna Issat.

Wielowymiarowa współpraca

Marek Orzechowski, prezes Fundacji LOTTO im. Haliny Konopackiej, zauważał, że w zakresie higieny cyfrowej najważniejsza jest współpraca. – Zakazy nie działają. Decydując się na zmiany w prawie, warto zapytać o głos młodych. Istotny jest wspólny dialog: mediów, organizacji pozarządowych. Powinnismy wspólnie promować standardy i wykreować modę na czas bez telefonu. Wspólny głos jest w stanie wiele zdziałać. Wszyscy musimy zrobić, co w naszej mocy, by higiena cyfrowa weszła w nawyk – stwierdził.

Materiał promocyjny Totalizatora Sportowego