Prośba o usunięcie szklanych butelek z systemu
W środę, 8 października sejmowa Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa zajmowała się gospodarką o obiegu zamkniętym. Wśród rozpatrywanych kwestii był też system kaucyjny i rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP). W trakcie posiedzenia o wyłączenie opakowań szklanych wielokrotnego użytku z systemu kaucyjnego zaapelowali przedstawiciele branży producentów różnego rodzaju napojów (szczególnie piwowarskiej).
Skuteczne systemy zwrotu
Branża argumentuje, że istnieją skuteczne systemy zbiórki zorganizowane przez browary i innych producentów napojów, a poziom odzysku jest bardzo duży. Butelki zbiera się, myje i wykorzystuje do ponownego napełnienia. Jak stwierdzili w trakcie posiedzenia, w Polsce jest ponad 1 mld butelek wielokrotnego użytku, które w ciągu roku trafiają kilkakrotnie do obiegu. Ich zdaniem w systemie kaucyjnym butelki będą gubione i niszczone, zaś opakowania zwrotne przestaną być konkurencyjne w stosunku do tych nieobjętych systemem kaucyjnym lub objętych nim metalowych puszek.
- Wtłoczenie w system kaucyjny, skrojony na opakowania, które stają się odpadem, butelek, które nie są odpadem, tylko są po raz kolejny używane, jest błędem i dramatem dla producentów, którzy od wielu lat inwestowali w infrastrukturę, w butelki, w skrzynki, w myjki, w to wszystko, co dzisiaj przynosi ponad 90 proc. efektywności. Po co? - zastanawiała się Iwona Jacaszek-Pruś z Kompanii Piwowarskiej.
Producenci napojów już ponoszą koszty
Iwona Jacaszek-Pruś stwierdziła również, że system kaucyjny to kolejne koszty, a producenci napojów już je ponoszą w związku ze zbieraniem i przewożeniem butelek do browarów lub zakładów rozlewniczych wody, a także myciem i ponownym przygotowaniem do użytku.
Zdaniem wiceministerki klimatu Anity Sowińskiej opakowania te powinny być jednak w systemie, m.in. ze względu na brak konieczności okazywania paragonu przy zwrocie. Ma to być atut dla konsumentów. Podobnie widzi sprawę Magdalena Zając z fundacji Rodzice dla Klimatu. Wspomniała przy okazji o poparciu społecznym dla wprowadzenia do systemu małych buteleczek szklanych takich, jak "małpki". Dziennie to nawet 3 mln zużytych opakowań tego rodzaju.
Unijne rozporządzenia od 2030 roku
Sowińska przypomniała również, że unijne rozporządzenie PPWR nakłada na sklepy obowiązek, by od 2030 roku minimum 10 proc. napojów w ofercie było w opakowaniach wielokrotnego użytku. - Jeżeli nie będziemy mieć infrastruktury współdzielonej na poziomie całego kraju, to będzie to bardzo trudne, albo wręcz niemożliwe do spełnienia - stwierdziła wiceministerka. Resort chciałby też, żeby takie opakowania wielorazowe stały się bardziej rozpowszechnione wśród małych producentów, których obecnie nie stać na wprowadzanie własnych butelek zwrotnych.
Trzy miesiące na przygotowania
System kaucyjny daje producentom napojów, operatorom i sklepom 3 miesiące na przygotowanie się, a w tym czasie opłata produktowa (kara za niezrealizowanie poziomów selektywnej zbiórki opakowań) jest niska. Wzrośnie jednak od 2026 roku do 1 zł za kilogram (dla butelek PET). - Producenci muszą sobie wyważyć co wolą - czy wchodzić w system kaucyjny, czy po prostu płacić opłatę produktową, która również będzie przeznaczona na cele związane z gospodarką odpadami - wyjaśniła Sowińska. Zgodnie z szacunkami w latach 2025-2028 poziom selektywnej zbiórki odpadów sięgnie 77 proc. Od 2029 roku ma to już być 90 proc.
Czytaj też: Kolejny producent chce oszukać system kaucyjny. "Antypolskie cwaniactwo"
Źródła:Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, WNP-PAP, Dla Handlu
