Mamy sześć miliardów jednogroszówek w portfelach

Padł kolejny rekord liczby i wartości banknotów i monet w obiegu. Jak informuje NBP, w połowie roku w portfelach, kasach i skarbcach znajdowało się 1,8 mld sztuk banknotów i aż 15,8 mld sztuk monet.

Zajrzyjcie do portfeli - jakich monet znajdziecie w nim najwięcej? Dziesięciogroszówek? Dwudziestogroszówek? Jeśli zawartość portfela miałaby dobrze oddawać strukturę monet w obiegu, to powinny w nim przeważać jeszcze drobniejsze nominały.

Z danych NBP wynika, że ponad 37% wszystkich znajdujących się w obiegu monet to jednogroszówki, których na rynku jest niemal sześć miliardów. To znaczy, że na każdego Polaka przypadają przeciętnie 154 takie monety. Gdy zaś weźmiemy pod uwagę tylko osoby dorosłe, ta liczba wzrośnie do 188 monet.

Liczba monet jednogroszowych w obiegu od kilku lat jest zwiększana o 6-9 proc. rocznie. Jednak określenie "w obiegu" może tu być nieco na wyrost. Pewna część tych najdrobniejszych monet nie krąży, tylko leży zagrzebana na dnie szuflad - są zbyt ciężkie i zbyt niewygodne w stosunku do swojej wartości.

Już kilka lat temu Narodowy Bank Polski proponował rezygnację z najdrobniejszych monet, o nominale 1 i 2 groszy. Zaokrąglenie cen do pełnych 5 groszy oznaczałoby, że kwota do zapłacenia w sklepie zwiększy się lub zmniejszy nie więcej niż o 2 grosze - a więc niemal niezauważalnie. Korzyścią byłyby natomiast niższe koszty produkcji, liczenia czy transportowania monet.

Gdyby wycofać z rynku używane dziś 8,7 mld monet o nominale 1 i 2 groszy tak, by zachować niezmienioną wartość pieniądza w obiegu, wystarczyłoby wyprodukować dodatkowe 2,3 mld monet pięciogroszowych. Dałoby to wyraźną oszczędność. Natomiast gdyby pójść o krok dalej i zrezygnować także z pięciogroszówek, zamiast 10,7 mld monet o trzech najniższych nominałach potrzebne byłoby dodatkowe 2,15 mld dziesięciogroszówek. To jednak tylko teoretyczne dywagacje, bo na żadną z tych zmian na razie się nie zanosi.

Karty płatnicze VisaKarty płatnicze Visa Fot: Bartłomiej Pawlak / Redakcja

Łączna wartość gotówki znajdującej się w obiegu to 175,1 mld zł (dane na koniec czerwca br.) i ta wartość rośnie co kwartał. Jednak za ruch pieniądza w gospodarce odpowiada nie tylko gotówka, ale też transakcje bezgotówkowe. Jaka jest ich skala?

W pierwszym kwartale 2016 r. wartość transakcji kartami wydanymi przez polskie banki wyniosła 128,8 mld zł. Jednak większość tej kwoty, bo aż 80,8 mld zł, to transakcje gotówkowe, a więc głównie wypłaty z bankomatów. Wykonane w tym okresie operacje bezgotówkowe były warte zaledwie 40 mld zł.

Z kolei wartość przelewów międzybankowych przechodzących przez system Elixir od dłuższego czasu waha się od 300 mld zł do 400 mld zł miesięcznie. To oznacza, że gdyby wszystkie te operacje miały być wykonywane gotówką, każdy banknot i każda moneta znajdująca się w obiegu co miesiąc musiałyby zostać przekazane z rąk do rąk dodatkowe dwa razy.