Cztery miesiące po wybuchu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, w czerwcu 2022 roku, Bruksela zgodziła się znieść wszystkie cła na import ukraińskiej żywności. Produkty te zaczęły więc płynąć do sąsiednich państw UE. W ciągu zaledwie kilku kolejnych miesięcy decyzja ta wywołała falę sprzeciwu wśród rolników między innymi z Polski, Słowacji czy Węgier, którzy skarżyli się na nierówną konkurencję. W rezultacie doprowadziło to do serii masowych protestów i jednostronnych restrykcji nałożonych przez kraje członkowskie na Kijów.
W połowie maja 2024 roku Rada Unii Europejskiej zatwierdziła dalsze zawieszenie ceł przywozowych i kontyngentów na ukraińskie produkty rolne na kolejny rok, do 5 czerwca 2025 roku. Co ważne w odpowiedzi na protesty rolników zastosowane zostały mechanizmy ochronne mające na celu ochronę rynku UE. Jeden z nich przewiduje tzw. hamulec bezpieczeństwa dla szczególnie wrażliwych produktów rolnych: drobiu, jaj, cukru, owsa, kaszy, kukurydzy i miodu. W przypadku przekroczenia określonego limitu tych produktów w imporcie (limitem jest średnia wielkość importu zarejestrowana w drugiej połowie 2021 roku oraz w całym roku 2022 i 2023), cła zostaną ponownie nałożone.
Według informacji przekazanych przez "Financial Times" w piątek 28 czerwca wspólnota przywróci cła na jaja i cukier. Decyzja ta następuje zaledwie kilka dni po rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z Ukrainą. Przywrócenie ceł pokazuje, jak trudne będą to negocjacje - ocenił brytyjski dziennik. Przywrócone cła mają wynieść 419 euro za tonę cukru białego oraz 339 euro za tonę cukru surowego. Jajka to dodatkowy koszt 30 centów za kilogram. Wiceminister gospodarki Ukrainy Taras Kaczka przyznał w rozmowie z "FT", że cła są zgodne z obecną umową, jednak ukraiński rząd nadal prowadzi rozmowy z Brukselą, aby je poprawić.
W ubiegłym tygodniu, 18 czerwca, Komisja Europejska podjęła decyzję o przywróceniu cła na import owsa z Ukrainy. "Od 19 czerwca 2024 roku do 5 czerwca 2025 roku ukraiński owies będzie importowany do UE w ramach kontyngentu taryfowego z pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu (DCFTA), ponieważ Ukraina przekroczyła ustalone kontyngenty - poinformowała Komisja Europejska. Jak dodano w oficjalnym komunikacie, "kontynent na owies wynosi 4 tys. ton. Ponieważ przywóz od początku 2024 roku przekracza tę wielkość, cła KNU będą stosowane do końca 2024 roku". Wcześniej w 2022 roku z Ukrainy wyeksportowano ponad 7 tys. ton owsa. Od lipca 2023 roku do maja 2024 roku było to aż 11,1 tys. ton.