Dla Polski znalezienie nowych przewag konkurencyjnych, oprócz umiarkowanie niskich płac, staje się coraz bardziej palącą potrzebą i Dania jest ciekawym punktem odniesienia
- piszą ekonomiści Pekao i wskazują przykład leków Ozempic i Wegovy, produkowanych przez duńską firmę Novo Nordisk. Oba zawierają substancję czynną semaglutyd, lek wspierający utrzymanie diety, stosowany m.in. w otyłości i cukrzycy. Jego popularność mocno wzrosła w 2022 r., od kiedy można go dostać w pigułkach i w większej niż wcześniej dawce.
Ekonomiści Pekao zauważają, że sukces Ozempiku wyrósł z inwestycji, które Duńczycy poczynili kilka dekad temu. Pierwsze badania nad właściwościami semaglutydu ruszyły tam jeszcze w latach 70. XX wieku. "Przypadek Danii pokazuje sens cierpliwości i inwestowania w badania i rozwój" - piszą analitycy Pekao.
Novo Nordisk przykładem europejskiego sukcesu ostatnich lat
De facto chodzi nie tylko o pokazanie palcem sukcesu Novo Nordisk, ale także wskazanie na kluczowe wyzwania stojące przed całą europejską gospodarką.
Nieczęsto się zdarza, by europejska firma osiągnęła podobny sukces o globalnym zasięgu. Europa nie doczekała się własnych cyfrowych gigantów (pomijając może Spotify) a niegdyś silne branże (np. niemiecka motoryzacja i przemysł precyzyjny) wydają się przegrywać z azjatycką konkurencją
- zauważają analitycy Pekao. Ekonomista z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie Marek Ignaszak idzie jeszcze krok dalej i postuluje, aby część grantów unijnych trafiała wyłącznie do ośrodków naukowych z Polski i innych krajów regionu. "Inaczej nie mamy szans z ośrodkami z Europy Zachodniej" - uważa Ignaszak.
O spadającej konkurencyjności unijnego przemysłu mówił też w niedawnej rozmowie z Grzegorzem Sroczyńskim w Gazeta.pl dr Jakub Jakóbowski, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich.
Tracimy grunt pod nogami, bo Chińczycy przodują nie tylko w samochodach elektrycznych, ale też w turbinach wiatrowych, bateriach, magazynach energii, prześcignęli nas w fotowoltaice, technologia po technologii zaczynamy tracić konkurencyjność
- mówił Jakóbowski. To m.in. efekt potężnego subsydiowania części branż w Chinach. Jednym z rozwiązań są cła i inne bariery na towary z Chin. Jednak, jak zauważał ekspert, one tylko kupią nam trochę czasu, ale "nie załatwią problemu, nie wytworzą wiedzy, odkryć, technologii, mocy przemysłowej". - Pytanie główne, które wszędzie coraz głośniej brzmi, to jak Europa ma odzyskać konkurencyjność jako gospodarka - mówił. Jednym z pomysłów, który jednak nie zyskuje poparcia w całej wspólnocie (przeciwni są m.in. Niemcy) jest własny, wielki, unijny program finansowania polityki przemysłowej.
Wracając do Novo Nordisk, to obecna kapitalizacja giełdowa spółki sięga już około 600 mld dolarów. To czyni duńską spółkę największą europejską firmą, przed m.in. spółką technologiczną ASML z Holandii i producentem produktów luksusowych LVMH z Francji. W 2023 r. kapitalizacja spółka przekroczyła nominalny poziom PKB Danii. Jednocześnie wciąż czyni to Novo Nordisk "raptem" trzynastą największą spółką świata, a giganci z USA (Apple, Microsoft, NVIDIA) są w tym względzie ponad pięciokrotnie więksi. Szacunki ekonomistów wskazują, że bez wpływu spółki Novo Nordisk, gospodarka Danii w 2023 r. byłaby na granicy stagnacji. A tak - PKB urósł tam o 1,9 proc. rok do roku. Sukces spółki rodzi jednak też swego rodzaju zagrożenie - ewentualnie problemy Novo Nordisk mogą boleśnie w kondycję całej gospodarki Danii. Eksperci nazywają to "pułapką/ryzykiem Nokii".
Ozempic i inne leki z semaglutydem zmieniają koszyki zakupowe
Ekonomiści Pekao zwracają także uwagę na dane z USA od firmy Grocery Doppio. Wskazują one, że duża popularność semaglutydu (szacuje się, że przyjmuje go 6 proc. mieszkańców USA) wpływa na wzorce zakupowe. 97 proc. osób po rozpoczęciu przyjmowania leków z tą substancją zmniejszyło wydatki na artykuły spożywcze, przeciętnie o 11 proc. Największy spadek popytu zauważono m.in. w przypadku słodyczy i wypieków, z kolei wzrosła sprzedaż chudego białka, m.in. owoców morza, chudego mięsa i jaj).
Ekonomiści Pekao kończą swoją analizę zastrzeżeniem, że ich opinie dotyczą wyłącznie skutków ekonomicznych popularności semaglutydu. Zauważają, że choć jego skuteczność potwierdzają badania kliniczne, to nie może być stosowany u każdego.
