Firma z Australii GreenX Metals powiadomiła we wtorek 8 października o rozstrzygnięciu arbitrażu międzynarodowego w zakresie swych roszczeń przeciwko Polsce. Spółka przekazała w komunikacie, że przyznano jej odszkodowanie w kwocie ok. 1,3 mld zł na podstawie polsko-australijskiej umowy w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji oraz ok. 941 mln zł na podstawie Traktatu Karty Energetycznej.
Firma z Australii pozwała Polskę. Ponad 2 mln zł odszkodowania
Roszczenie obejmowało wycenę utraconych korzyści i strat poniesionych przez spółkę związanych z kopalniami Jan Karski i Dębieńsko oraz naliczonych odsetek. Trybunał Arbitrażowy, jak podaje firma, jednogłośnie uznał, że Polska naruszyła zobowiązania wynikające z traktatów.
Spółka GreenX Metals (dawniej jako Prairie Mining) była zainteresowana złożami węgla koksującego. Złożami interesowały się również polskie spółki. Australijczycy w 2016 r. podpisali umowę na finansowanie i budowę kopalni (projekt Jan Karski) na terenie znajdującym się w sąsiedztwie kopalni węgla kamiennego Bogdanka. Ostatecznie koncesję na wydobywanie węgla otrzymała Bogdanka, czyli spółka Skarbu Państwa należąca do koncernu Enea.
Natomiast projekt kopalni Dębieńsko (Polska zamknęła ją w 2000 r.) sąsiadował z kopalniami Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW). Firma GreenX Metals odkupiła projekt od czeskiej spółki NWR Karbonia i zamierzała wznowić produkcję. W 2016 r. wnioskowała do Ministerstwa Środowiska o wydłużenie terminu rozpoczęcia budowy zakładu górniczego w Dębieńsku (z 2018 do 2025 r.). Natomiast Czesi otrzymali wcześniej koncesję wydobywczą dla Dębieńska na 50 lat pod warunkiem, że budowa zakładu rozpocznie się najpóźniej w 2018 r. Firma GreenX Metals podkreślała, że potrzebuje więcej czasu na rozruch kopalni, ale nie otrzymała zgody od polskiego resortu środowiska.
Pozew przeciwko Polsce. Kurs akcji GreenX Metals wystrzelił
Spółka GreenX Metals składała pozew przeciwko Polsce w 2021 r. Domagała się wówczas odszkodowania w wysokości 4,2 mld zł. Australijska firma tłumaczyła, że państwo polskie zablokowało jej rozwijanie inwestycji w dwie kopalnie wspomniane wcześniej kopalnie. Po ogłoszeniu informacji o rozstrzygnięciu arbitrażu międzynarodowego kurs spółki GreenX Metals we wtorek 8 października zanotował mocny wzrost o ok. 32 proc.
