Po długiej chorobie wielu pracowników i przedsiębiorców nadal nie jest zdolnych do pracy, mimo że okres zasiłku chorobowego już się skończył. W takiej sytuacji można ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne z ZUS. To rozwiązanie przewidziane w przepisach ubezpieczenia chorobowego dla osób, które wciąż się leczą lub przechodzą rehabilitację, ale mają szansę odzyskać zdolność do pracy.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym. Dotyczy to między innymi pracowników, zleceniobiorców, osób prowadzących działalność gospodarczą, osób współpracujących przy działalności oraz innych ubezpieczonych objętych tym systemem. Podstawowy warunek jest jeden: trzeba wyczerpać okres zasiłku chorobowego i nadal być niezdolnym do pracy, ale z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy po dalszym leczeniu lub rehabilitacji. O przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego decyduje lekarz orzecznik ZUS. Świadczenie może być przyznane maksymalnie na 12 miesięcy, jeśli jest to konieczne do odzyskania zdolności do pracy. W przypadku braku zgody z orzeczeniem możliwe jest złożenie sprzeciwu do komisji lekarskiej ZUS w ciągu 14 dni.
Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego jest powiązana z podstawą wymiaru zasiłku chorobowego. Przez pierwsze 90 dni świadczenie wynosi 90 proc. podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, a przez pozostały okres 75 proc. tej podstawy. Wyjątek dotyczy kobiet w ciąży. W czasie ciąży świadczenie rehabilitacyjne z ZUS wynosi 100 proc. podstawy wymiaru przez cały okres jego pobierania. Ostateczna wysokość świadczenia zależy więc od wcześniejszych zarobków oraz ustalonej podstawy zasiłku.
Aby otrzymać świadczenie rehabilitacyjne z ZUS, trzeba złożyć wniosek ZNp-7. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9 wystawione przez lekarza prowadzącego. W wielu przypadkach wymagany jest również formularz OL-10, czyli wywiad zawodowy z miejsca pracy opisujący charakter wykonywanej pracy. Jeżeli świadczenie wypłaca ZUS, konieczne jest także zaświadczenie płatnika składek. Pracownicy składają formularz Z-3, osoby prowadzące działalność gospodarczą formularz Z-3b, a inni ubezpieczeni formularz Z-3a. Jednym z najczęstszych błędów jest brak kompletu dokumentów lub zbyt późne złożenie wniosku. W praktyce wniosek warto złożyć jeszcze w czasie pobierania zasiłku chorobowego, ponieważ zbyt późne rozpoczęcie procedury może spowodować przerwę między zakończeniem zasiłku a wypłatą świadczenia rehabilitacyjnego.
Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego nie przysługuje osobom, które mają ustalone prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłku dla bezrobotnych lub świadczeń przedemerytalnych. ZUS nie wypłaci świadczenia także wtedy, gdy w czasie jego pobierania wykonywana jest praca zarobkowa lub świadczenie wykorzystywane jest niezgodnie z jego przeznaczeniem. Wyłączenia obejmują także okres urlopu bezpłatnego, urlopu wychowawczego oraz odbywania kary pozbawienia wolności. Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje również wtedy, gdy niezdolność do pracy powstała w wyniku umyślnego przestępstwa potwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu.