W poniedziałek, 11 maja, brukselska korespondentka Polskiego Radia Beata Płomecka poinformowała, że rząd wysłał zapowiadaną wcześniej skargę do TSUE w sprawie umowy z Mercosurem. Wcześniej (6 maja) Rada Ministrów przyjęła oficjalny wniosek o skierowanie dokumentu do Trybunału w Luksemburgu.
Skarga Polski na Mercosur wysłana do TSUE. Co dalej?
Do skargi został dołączony wniosek o zawieszenie stosowania umowy do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu w TSUE. Porozumienie handlowe z krajami Ameryki Łacińskiej, które znosi cła na ponad 90 procent produktów, obowiązuje już od 1 maja.
Rozpatrzenie skargi w unijnym Trybunale Sprawiedliwości trwa średnio kilkanaście miesięcy. Dlatego Polska uważa, że do czasu wydania orzeczenia przez sędziów, umowa nie powinna być stosowana. Decyzję o tzw. środku zapobiegawczym podejmuje wiceprezes TSUE i powinna ona zapaść wkrótce.
Polska przeciwko umowie UE-Mercosur
Większość unijnych krajów zatwierdziła porozumienie handlowe z Mercosurem (m.in. Niemcy, Hiszpania, Portugalia, Włochy, Holandia i Czechy). Natomiast Polska, Francja, Austria, Węgry i Irlandia zagłosowały przeciwko.
Zastrzeżenia Warszawy są proceduralne i dotyczą wyłączenia części handlowej z umowy oraz jej tymczasowego zastosowania – bez czekania na zakończenie procesu ratyfikacji części politycznej w krajach członkowskich. Polskie władze krytykują też to, że w umowie nie ma tzw. klauzul lustrzanych. Oznacza to, że nie nakłada ona takich samych, wysokich europejskich wymogów na rolników z państw Mercosuru, co daje im ogromną przewagę konkurencyjną nad producentami rolnymi z Europy.
– Walczymy, by z Ameryki Południowej do Polski nie trafiała żywność, która nie spełnia unijnych norm. Dbamy o zdrowie konsumentów i konkurencyjność polskich gospodarstw – mówił 6 maja minister rolnictwa Stefan Krajewski podczas spotkania z przedstawicielami izb rolniczych w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Zgodnie z decyzją Rady UE z 9 stycznia 2026 roku, tymczasowe stosowanie części handlowej umowy rozpoczęło się 1 maja 2026 r., pomimo sprzeciwu Polski i kilku innych państw.
Mercosur to południowoamerykański blok handlowy, który powstał w 1991 roku. Jego członkami są Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Urugwaj i Boliwia. W 2012 roku dołączyła do nich Wenezuela, ale jej członkostwo zostało zawieszone w 2017 roku. Inne państwa Ameryki Południowej (np. Chile, Peru, Ekwador) mają status państw stowarzyszonych (korzystają ze strefy wolnego handlu, ale bez udziału w unii celnej).
Unia Europejska jest dla Mercosuru drugim co do wielkości partnerem w handlu towarami. Z danych Komisji Europejskiej wynika, że w 2024 roku odpowiadała za niemal 17 proc. całkowitego handlu tego bloku. Natomiast południowoamerykański sojusz jest dla UE dziesiątym największym partnerem handlowym.
