Musk chce zmian w Wikipedii: Elon Musk wzywa do odcięcia finansowania Wikipedii, do czasu aż zostanie w niej "przywrócony balans". To komentarz do krążącego po sieci wykresu, zgodnie z którym termin skrajna prawica pojawia się w artykułach na anglojęzycznej wersji Wikipedii przeszło trzykrotnie częściej niż termin skrajna lewica. Musk ma ponadto osobisty zatarg z Wikipedią, której autorzy opisali jego niedawny gest jako "nazistowski lub faszystowski salut". Miliarder twierdzi, że nie było to hitlerowskie pozdrowienie. Wikipedię uważa natomiast za przedłużenie medialnej propagandy "woke", rzekomej ideologii, która promuje równość społeczną. Często określa serwis terminem "Wokepedia".
Czy Wikipedia naprawdę ma problem? Wykres, do którego odnosi się Elon Musk, pochodzi z publikacji Davida Rozado, akademika z nowozelandzkiej uczelni Otago Polytechnic. To tylko wstępny wykres, Rozado pod uwagę wziął bowiem również inne określenia politycznego ekstremizmu. Ostatecznie wynik był jednak ten sam - znacznie częściej na Wikipedii opisywany jest prawicowy ekstremizm. Rozado potwierdza, że podobna tendencja istnieje w mediach, gdzie skrajna prawica pojawia się zazwyczaj częściej (z pewnymi wyjątkami jak Fox News czy "New York Post"). "Kluczowym pytaniem podniesionym przez tę analizę opisową jest jednak to, czy zaobserwowane trendy odzwierciedlają wybory redakcyjne autorów/redaktorów Wikipedii, czy szerszą dynamikę społeczną i/lub historyczną? Nie można jednak jednoznacznie rozstrzygnąć tej kwestii za pomocą zastosowanej tu metody obserwacyjnej" - podsumowuje Rozado.
Wikipedia ma trudności z własnymi zasadami? Rozado podkreśla wkład Wikipedii w zwiększenie dostępności wiedzy, w jej rozpowszechnianie i decentralizację, co - jak wskazuje - jest "niezaprzeczalnie godne pochwały". Uważa jednak, że rosnąca liczba dowodów, które co prawda nie są wciąż rozstrzygające, zaczyna powoli wskazywać na to, że Wikipedia może mieć trudności z realizowaniem w pełni własnej polityki "Neutralnego Punktu Widzenia". Warto podkreślić, że zasady tworzenia artykułów w Wikipedii bywają przedmiotem ostrych sporów między autorami i edytorami, sytuacja nie jest więc tak oczywista, jak zdaje się sugerować Elon Musk i osoby udostępniające wykres.
Komentarz eksperta: O komentarz do badań poprosiliśmy doktora Tomasz Markiewkę, filozofa, wykładowcę na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu i publicystę, który w swoich tekstach zajmuje się tematami społecznymi. "Sam autor tego wpisu przyznaje, że jednocześnie słowo 'komunizm' pojawia się w Wikipedii częściej niż 'faszyzm'. Może więc być tak, że w niektórych przypadkach, szczególnie tych historycznych, zamiast zbitek słownych w rodzaju 'skrajna lewica' pojawia się słowo 'komunizm', co w oczywisty sposób zmniejsza częstotliwość wzmianek o 'skrajnej lewicy'" - twierdzi dr Markiewka.
Czy Wikipedia odzwierciedla rzeczywistość? Dr Tomasz Markiewka zauważa też, że dostępne są badania, które wskazują na to, że współcześnie politycznych aktów przemocy znacznie częściej dokonuje skrajna prawica niż lewica (jedno z takich badań znajdziecie w źródłach).
Taka proporcja wzmianek może po prostu odzwierciedlać rzeczywistość. Tym bardziej że jednym z najgłośniejszych i najbardziej dyskutowanych aktów tego typu był atak na Kapitol zwolenników Trumpa. Trudno znaleźć analogiczny przykład z ostatnich lat, gdy jakaś grupka lewicowa próbowała w demokratycznym państwie przemocą unieważnić wyników wyborów
- podsumowuje dr Markiewka.
Jak finansowana jest Wikipedia? To projekt finansowany przez Wikimedia Foundations. Jak dowiadujemy się ze strony fundacji, trafiają do niej środki głównie z jednorazowych i comiesięcznych darowizn od milionów osób na całym świecie. Średnia wysokość darowizny wynosi 15 dolarów. Ponadto fundacja otrzymuje darowizny w postaci grantów instytucjonalnych i datków. Niewielka część przychodów generowana jest również dzięki usługom świadczonym przez Wikimedia Enterprise.
Założyciel Wikipedii odpowiada Muskowi: Jeden z założycieli Wikipedii Jimmy Wales w odpowiedzi na propozycję Muska stwierdził, że miliarder jest niezadowolony z tego, że serwis nie jest na sprzedaż. Dodał, iż ma nadzieję, iż kampania Muska ws. zmniejszenia finansowania Wikipedii zachęci do wpłat osoby, którym zależy na prawdzie.
Czytaj też: "Elon Musk złożył propozycję Wikipedii. 'Dam im miliard dolarów, jeśli zmienią nazwę na Ku***opedia'"
Źródła: Elon Musk na X 1 i 2, Substack Davida Rozado, Magazyn Polskiej Akademii Nauk. FAQ Wikimedai Foundations, Badanie na temat aktów przemocy dokonywanych przez ekstremistów
