Więcej działań na różnych polach jest potrzebnych, żebyśmy spełnili nasze cele klimatyczne - napisała w nowym raporcie Europejska Rada Naukowa ds. Zmian Klimatu. Działający przy Unii Europejskiej zespół specjalistów oceniał, jak idzie nam spełnianie naszych własnych planów: czyli ścięcie emisji gazów cieplarnianych o 55 proc. do 2030 roku i osiągnięcie neutralności klimatycznej (czyli redukcja o blisko 100 proc.) do połowy wieku.
Eksperci stwierdzili, że działania w ramach Europejskiego Zielonego Ładu i pakietu Fit for 55 (czyli unijnych przepisów, które mają pozwolić na obniżenie emisji o 55 proc.) przyniosły efekty. Ale jednocześnie wciąż musimy działać śmielej i szybciej. Ważne jest m.in. to, żeby przejść od planowania i tworzenia polityk do ich rzeczywistego realizowania. Kraje członkowskie muszą na serio wziąć się za zieloną transformację.
Punktem odniesienia do zmniejszania emisji jest rok 1990. W tej chwili już emitujemy znacznie mniej - do 2022 roku nasze emisje spadły o 31 proc. w porównaniu z 1990. To jednak zabrało ponad 40 lat. Teraz pozostaje jedynie siedem, by dobić do poziomu 55 proc. Jeśli mamy ociągnąć cel, który sobie postawiliśmy, poziom emisji musi spadać dwa razy szybciej niż średnio w latach 2005-2022. Mówiąc krótko: polityka klimatyczna musi przyspieszyć.
Konkrety do wykonania
Poza oceną postępu polityki klimatycznej rada wydała zestaw rekomendacji. Po pierwsze: kraje UE muszą wprowadzić w życie polityki, które doprowadzą do zmniejszenia zużycia paliw kopalnych i spadku emisji, w tym tych z pakietu Fit for 55. Obejmuje on m.in. reformę systemu handlu uprawnieniami do emisji, wiążące limity emisji w sektorach transportu, budynków czy przemysłu, odchodzenie od samochodów spalinowych i zieloną transformację w energetyce. Zdaniem ekspertów Komisja powinna wymusić na krajach UE, by dostosowały do tego swoje plany klimatyczne (jeśli jeszcze tego nie zrobiły).
Rada zaleca pilne i całkowite wycofanie dopłat do paliw kopalnych w UE, zgodnie z istniejącymi zobowiązaniami.
W raporcie zwrócono też uwagę na społeczny aspekt transformacji i konsultacje ze społeczeństwami. Czytamy w nim m.in., że "poprzez informowanie i angażowanie obywateli oraz innych interesariuszy, konsultacje mogą zwiększyć poparcie społeczne dla polityk i działań klimatycznych".
Eksperci zwracają uwagę, iż rolnictwo i leśnictwo są w dużej mierze sektorami pomijanymi jeśli chodzi o konkretne ograniczenia emisji. To musi się zmienić: jeśli mamy osiągnąć neutralność klimatyczną, to nie wystarczy pozbyć się elektrowni na węgiel i aut spalinowych, bo także rolnictwo odpowiada za sporą część gazów cieplarnianych. Rada zaleca "silniejsze zachęty do działań na rzecz klimatu w sektorze rolnym i systemie żywnościowym", w tym rewizję polityki rolnej UE oraz rozpoczęcie prac nad wprowadzeniem jakiejś formy opłat za emisje w sektorze rolniczym, żywieniowym i leśnym.
Na początku lutego Komisja Europejska ma zaproponować cel redukcji emisji na rok 2040. Wcześniej rada ekspercka rekomendowała, by było to 90-95 proc. Według nieoficjalnych informacji w propozycji Komisji do państw członkowskich znajdzie się cel z dolnej granicy rej rekomendacji, czyli ograniczenie emisji o 90 proc.
