Strefa Czystego Transportu w Krakowie uchwalona. Co się zmieni? Kto wjedzie? Jakie zasady i normy?

Kraków miał być pierwszą Strefą Czystego Transportu w Polsce. Ale przepisy uchylił sąd i wyprzedziła go Warszawa. Ale co się odwlecze, to nie uciecze - Rada Miasta Kraków przyjęła uchwałę wprowadzającą od 1 stycznia 2026 roku Strefę Czystego Transportu obejmującą mniej więcej połowę powierzchni miasta.
Strefa czystego transportu na Kazimierzu
JAKUB PORZYCKI

Jaki obszar obejmie Strefa Czystego Transportu w Krakowie?

Nowa SCT ma obejmować mniej więcej obszar wewnątrz IV obwodnicy. "To jedno z kluczowych, kolejnych działań, które ma na celu poprawę jakości powietrza i warunków życia w stolicy Małopolski" - informuje Kraków. 

Kto będzie mógł wjechać do SCT bez przeszkód?

Mieszkańcom Krakowa mają przysługiwać bezterminowe zwolnienia. Właściciele, współwłaściciele i użytkownicy długoterminowi (leasing, najem, służbowe auta), będą mogli wjechać do SCT bez przeszkód pod warunkiem wcześniejszej rejestracji pojazdu w systemie ZTP. Zwolnienie dotyczy jednak tylko samochodów nabytych przed wejściem uchwały (które nastąpi jeszcze w czerwcu), choć bez względu na standard ich emisji. Rejestracji najlepiej będzie dokonać przez internet, w tworzonym systemie do zarządzania SCT, lub w wyznaczonych punktach w mieście. Zwolnienie będzie przyznane po weryfikacji dokumentów i statusu właściciela.

Zobacz wideo Miłosz Jakubowski: Mieszkańcy z czasem przyzwyczają się do stref czystego transportu

Z zakazu wjazdu do SCT dodatkowo zwolnione będą również:

  • pojazdy zgłoszone przez osoby legitymujące się kartą parkingową dla osób z niepełnosprawnościami,
  • pojazdy dowożące pacjentów do placówek medycznych znajdujących się w strefie, pod warunkiem wcześniejszego zgłoszenia pojazdu i placówki,
  • pojazdy specjalne (np. maszyny budowlane, pojazdy techniczne, kampery, maszyny rolnicze), ponieważ ich obecność na drogach jest incydentalna i nie wpływa istotnie na jakość powietrza,
  • pojazdy zabytkowe, gdyż wykorzystywane sporadycznie, często w ramach wydarzeń kulturalnych.

Opłata przez pierwsze trzy lata

Pojazdy niespełniające norm, nienależące do mieszkańców, przez pierwszy trzy lata nadal będą mogły wjeżdżać do Krakowa, ale po uiszczeniu opłaty. Od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2028 r. będzie ona wynosić 2,50 zł za godzinę. Ponadto przez dwa lata będzie obowiązywać też dzienna opłata: 5 zł za dobę w roku 2026 oraz 15 zł za dobę w roku 2027. Będzie też wprowadzony rosnący abonament miesięczny: 100 zł (w roku 2026), 250 zł (w roku 2027), 500 zł (w roku 2028). Wszystkie pojazdy zarejestrowane poza granicami Polski (w tym w UE) będą musiały zostać zgłoszone przed pierwszym wjazdem.

Jakie normy w SCT? Minimalne wymogi techniczne dla pojazdów to:

  • Samochody osobowe i dostawcze do 3,5 tony:
    - benzyna: norma Euro 4 lub nowsza (rocznik od 2005 włącznie);
    - diesel: norma Euro 6 lub nowsza (rocznik 2014 włącznie);
  • Pojazdy powyżej 3,5 ton (np. ciężarowe i autobusy):
    - benzyna: norma Euro 4 lub nowsza (rocznik od 2005 włącznie);
    - diesel: norma Euro 6 lub nowsza (rocznik 2012 włącznie). 

Dlaczego SCT w Krakowie się opóźniła? 

Pierwotnie SCT miało w Krakowie obowiązywać od lipca 2024 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w styczniu tego samego roku unieważnił jednak uchwałę Rady Miasta Krakowa dotyczącą strefy czystego transportu ze względu na braki formalne, w szczególności niejasno określone granice strefy oraz brak regulacji dotyczących organizacji ruchu w SCT. Kraków tym samym wyprzedziła Warszawa, w której SCT wprowadzono w lipcu 2024 roku. Co prawda na krakowskim Kazimierzu pierwsza SCT obowiązywała już w 2019 roku, ale zaledwie przez dwa miesiące i tylko na niewielkim obszarze w zabytkowej części miasta. Można więc uznać, że to stolica jako pierwsza skutecznie wdrożyła te przepisy na stałe. 

Czytaj też: Strefy czystego transportu w kolejnych miastach Polski. Ministerstwo podało cztery lokalizacje

Źródła: Kraków.pl "SCT w Krakowie - od 1 stycznia 2026 r., z szerokimi zwolnieniami dla mieszkańców" (12.06.2025), TVN24 "Strefa czystego transportu w Krakowie do kosza. Sąd unieważnił uchwałę"

Więcej o: