System kaucyjny wszedł w życie 1 października 2025 roku. Obowiązek odbioru dotyczył w pierwszej kolejności sklepów o powierzchni powyżej 200 m2, które sprzedawały ujęte w przepisach napoje w opakowaniach plastikowych, metalowych i szklanych. Mniejsze placówki - jeśli nie prowadzą takiej sprzedaży - mogą przystępować do systemu dobrowolnie.
Od nowego roku trwa intensywna wymiana, a na półkach pojawia się coraz więcej napojów w opakowaniach ze znakiem kaucji. Można je oddawać w specjalnych automatach lub przy kasie. Chociaż rozwiązanie miało zostać uogólnione, umożliwiając oddawanie dowolnych opakowań w dowolnym punkcie, to w praktyce tak się nie dzieje. Na czym polega problem?
Butelki czy puszki nie powinny być zgniecione. Jednak niektóre automaty nie przyjmują określonych opakowań, mimo że mają one znak systemu kaucyjnego i są w dobrym stanie. Z odmową można się też spotkać przy kasie. Szczególnie dotyczy to tzw. marek własnych, a więc napojów, które są produkowane specjalnie dla danej sieci. Pomysł, który miał być prosty, wymaga więc często od klientów wizyt w różnych sklepach i odbierania różnych bonów. Wiele osób zniechęca się przez to do systemu kaucyjnego.
Sprawę postanowiła wybadać Interia Biznes. W odpowiedzi na pytanie Judyta Ciesińska, starsza managerka ds. projektów i procesów w ALDI Polska odpowiedziała, że takie przypadki odmowy przyjęcia opakowań kaucyjnych "występują zdecydowanie sporadycznie" i wynikają z kwestii systemowych np. braku rejestracji kodu w krajowej bazie. Wówczas obsługa przy kasie również nie może ich przyjąć. Z kolei biuro prasowe Żabka zapewniło, że przyjmuje wszystkie opakowania, o ile nie są zabrudzone, uszkodzone lub pozbawione etykiety. Decyzja należy jednak do sprzedawcy i może on odmówić np. gdy w sklepie brak miejsca na kolejne opakowania.
Portal otrzymał również stosowną odpowiedź od Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Resort stwierdził, że zgodnie z przepisami każdy sklep o powierzchni powyżej 200 m2 ma obowiązek pobierania opakowań i zwracania kaucji dla wszystkich rodzajów opakowań objętych systemem. Niezgodna z prawem jest natomiast odmowa przyjęcia. "Placówka handlowa, która uczestniczy w systemie kaucyjnym i prowadzi zbiórkę danego rodzaju opakowań, nie może odmówić przyjęcia opakowania oznaczonego logo systemu tylko dlatego, że nie sprzedaje danego produktu ani danej marki" - wytłumaczyło MKiŚ.
Jeżeli butelki nie przyjmuje automat, to obowiązek jej odbioru ma sprzedawca. Sklep nie może też żądać okazania paragonu. Jeśli dojdzie do odmowy przyjęcia, można zawiadomić wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, który tymi kwestiami się zajmuje.
Czytaj też:Oszuści próbują przechytrzyć system kaucyjny. Nawet 8 lat więzienia