Teleskop Hubble'a zarejestrował wybuch supernowej na filmie. Zdjęcia wykonywał przez rok

Bartłomiej Pawlak
Naukowcy korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a od dawna obserwowali supernową w galaktyce NGC 2525 oddalonej od Ziemi o 70 mln lat świetlnych. Teraz opublikowali film poklatkowy pokazujący piękno tej kosmicznej eksplozji. Materiał do tego filmu Hubble rejestrował przez cały rok.
Zobacz wideo Czarna dziura pożarła gwiazdę wielkości Słońca. NASA zarejestrowała niezwykle rzadkie zjawisko

Supernowe to jedne z najbardziej spektakularnych zjawisk we Wszechświecie - niektóre są tak jasne, że jesteśmy w stanie zobaczyć je gołym okiem z Ziemi. Supernowa SN2018gv po raz pierwszy została zauważona w połowie stycznia 2018 roku. Znajduje się w galaktyce spiralnej NGC 2525 oddalonej od Układu Słonecznego o 70 mln lat świetlnych.

Teleskop Hubble'a dostarczył pięknych zdjęć supernowej

Naukowcy pod kierownictwem Adama Riessa ze Space Telescope Science Institute (laureata Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki) rozpoczęli badania supernowej przy użyciu Kosmicznego Teleskopu Hubble'a już w lutym 2018 roku. Teleskop wykonał wiele bardzo szczegółowych zdjęć zjawiska, na których supernowa przypomina nieco wyjątkowo jasną gwiazdę - zdecydowanie wyróżniającą się jasnością na tle galaktyki NGC 2525.

Supernowa w galaktyce NGC 2525 na zdjęciu z Kosmicznego Teleskopu Hubble'aSupernowa w galaktyce NGC 2525 na zdjęciu z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a fot. ESA/Hubble & NASA, A. Riess and the SH0ES team / Mahdi Zamani

Badacze obserwowali supernową przez rok - do lutego 2019 roku. W tym czasie SN2018gv stopniowo ciemniała aż w końcu w lutym zupełnie przestała być widoczna.

Żaden pokaz sztucznych ogni na Ziemi nie może równać się z supernową uchwyconą w malejącym blasku przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a

- powiedział Riess cytowany na oficjalnej stronie Teleskopu Hubble'a.

Przed ten rok obserwacji naukowcy zdążyli wykonać wiele fotografii, które następnie połączyli w film poklatkowy (time-laps). W tym tygodniu zaprezentowali, jak wygląda taka supernowa na wideo. Film świetnie pokazuje również, jak niewielki wycinek nieba zajmuje galaktyka NGC 2525, w której odkryto SN2018gv. To uświadamia, jak wielkie możliwości obserwacyjne ma - bardzo leciwy już przecież - Kosmiczny Teleskop Hubble'a.

 

Co to jest supernowa?

Supernowa to potężna eksplozja powodowana najczęściej przez umierającą gwiazdę. Powstaje w wyniku kolapsu grawitacyjnego bardzo masywnej gwiazdy, po ustaniu reakcji termojądrowych w jej wnętrzu. W momencie eksplozji gwiazda odrzuca sporą część swojej materii i rozrzuca ciężkie pierwiastki po Wszechświecie.

Zjawisko to może też powstać w inny sposób - w wyniku powolnego ściągania materii przez białego karła z pobliskiej gwiazdy. Gdy biały karzeł osiągnie 1,44 masy Słońca, jego jądro nagrzewa się tak bardzo, że wyzwala niekontrolowaną reakcję termojądrową i w efekcie eksplozję. W kosmos wyrzucana jest wtedy materia z prędkością dochodzącą do 6 proc. prędkości światła, a taka supernowa (typu Ia) jest 5 miliardów jaśniejsza niż nasze Słońce. Właśnie z tym rodzajem supernowej mamy do czynienia w przypadku SN2018gv.