Od połowy lipca odnotowywana jest w Warszawie i okolicach zwiększona śmiertelność dzikich ptaków, głównie krukowatych. We wtorek 13 sierpnia Główny Inspektorat Sanitarny poinformował, że badania próbek wykazały obecność wirusa gorączki Zachodniego Nilu (WNV-West Nile virus).
Gorączka Zachodniego Nilu jest chorobą wirusową, odzwierzęcą. Jest przenoszona między zwierzętami - w tym na ludzi - przez owady krwiopijne, głównie komary, ale też kuczmany, meszki, ślepaki, rzadko kleszcze. Owady te razem z dzikimi ptakami są rezerwuarem choroby. Z tego powodu nie należy zbliżać się do martwych ptaków, zamiast tego dobrze jest zawiadomić Straż Miejską.
Potwierdzono również przeniesienie wirusa podczas transplantacji organów i transfuzji krwi oraz z matki na dziecko podczas ciąży. Nie stwierdzono jednak przenoszenia gorączki zachodniego Nilu z człowieka na człowieka poprzez bezpośredni kontakt (np. przez dotyk, pocałunki).
W aktualnej sytuacji ryzyko objawowych zakażeń u ludzi na terenie naszego kraju należy uznać za niskie
- uspokaja Główny Inspektorat Weterynarii.
Wirus zaraża przede wszystkim ptaki oraz ludzi, jest też groźny dla koni. Zakażone mogą zostać również zwierzęta domowe, ale dzieje się to bardzo rzadko. Ponadto w ich przypadku przebieg choroby jest łagodny, a objawy to jedynie osłabienie, gorączka i skurcze mięśni. Wciąż jednak należy wybrać się do weterynarza po leki. Czynnikami ryzyka wystąpienia ciężkiej postaci choroby jest starszy wiek, płeć męska oraz stan immunosupresji. Następstwa choroby mogą utrzymywać się nawet do kilku lat od zakażenia.
Objawy chorobowe pojawiają się po 2-14 dniach od ukąszenia komara, który jest głównym źródłem zakażeń. Ostre objawy trwają 3-10 dni, ale dolegliwości bólowe i zmęczenie mogą utrzymywać się kilka tygodni.
U większości ludzi, tj. 80 proc., zakażenie wirusem gorączki Zachodniego Nilu ma przebieg bezobjawowy. W pozostałych przypadkach zwykle w przebiegu zakażenia występują:
W ciężkiej postaci zakażenia dochodzi do zapalenia mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych, u chorego występuje gorączka oraz objawy ze strony układu nerwowego np. zaburzenia świadomości, drgawki.
Nasilenie zależy ponadto od wieku osoby zakażonej. U dzieci często jest to łagodna gorączka i złe samopoczucie, u młodzieży występują wysoka gorączka, zaczerwienienie spojówek, ból głowy, ból mięśni, natomiast do zapalenia mózgu i opon mózgowych oraz ogólnego wycieńczenia na skutek zakażenia może dochodzić u osób starszych. U jednej na ok. 150 osób zakażonych choroba przebiega pod postacią neuroinfekcji z zajęciem centralnego układu nerwowego. Śmiertelność w tej postaci zakażenia wynosi około 10 proc.
Najlepszym sposobem zapobiegania zakażeniem tym wirusem jest eliminacja owadów krwiopijnych ze środowiska oraz zmniejszenie ekspozycji na ukąszenia owadów krwiopijnych w wyniku stosowania indywidualnych środków ochrony. Indywidualne środki ochronne zmniejszające ryzyko ukąszeń przez komary to ubrania osłaniające części ciała narażone na ukąszenia, szczególnie w porze wieczornej, stosowanie mechanicznych barier przeciwko komarom w oknach i drzwiach mieszkań oraz stosowanie preparatów odstraszających komary (repelenty, elektrofumigatory, lampy owadobójcze i inne).
Osobom zawodowo mającym kontakt z chorymi lub padłymi ptakami zaleca się stosowanie podczas kontaktu z potencjalnie zakażonym materiałem biologicznym rękawiczek jednorazowych, maseczek ochronnych na usta i nos oraz okularów ochronnych. Osoby postronne nie powinny dotykać padłych ptaków.