65 proc. polskich respondentów (6 punktów procentowych powyżej średniej w UE wynoszącej 59 proc.) byłoby skłonnych płacić wyższy podatek dochodowy, aby pomóc gospodarstwom domowym o niższych dochodach poradzić sobie z kosztami zielonej transformacji. 51 proc. zgodziłoby się zapłacić dodatkowe 1-2 proc. swojego dochodu, a 13 proc. zaakceptowałoby dodatkowe 5-10 proc. To wyniki szóstej edycji ankiety Europejskiego Banku Inwestycyjnego dotyczącej klimatu.
Z badania wynika, że większość respondentów poparłaby również inne rodzaje podatków związanych z klimatem. Na przykład 71 proc. respondentów opowiedziało się za reformą podatku od paliw kopalnych w celu wyeliminowania dotacji i ulg podatkowych dla sektora lotniczego i innych branż, których działalność w dużym stopniu opiera się na paliwach kopalnych.
Najnowsze badanie EBI dotyczące klimatu wskazuje, że Polacy mają głęboką świadomość zachodzącej zmiany klimatu i są gotowi zaangażować się w rozwiązanie tego problemu. Wiedzą, że skuteczna transformacja w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu wymaga jednoczesnego zajęcia się nierównościami społecznymi i ekonomicznymi
- powiedziała wiceprezeska EBI, Teresa Czerwińska.
Polacy zmienili swoje podejście do klimatu...
Rosnące koszty życia są przez polskich respondentów uważane za największe wyzwanie (66 proc. umieszcza je w pierwszej trójce obaw dla swojego kraju, co jest wynikiem o 2 punkty procentowe niższym niż średnia w UE), natomiast na drugim miejscu wskazywano dostęp do opieki zdrowotnej (41 proc.). Skutki zmiany klimatu i degradacja środowiska zajmują trzecie miejsce, przy czym 40 proc. ankietowanych zalicza je do kategorii poważnych obaw (10 punktów procentowych poniżej średniej w UE).
EBI pisze, że koszty transformacji ekologicznej najpewniej wpłyną na budżety osobiste, "przy czym najbardziej ucierpią gospodarstwa domowe o niższych dochodach". W tym kontekście większość Polaków apeluje o sprawiedliwą politykę przeciwdziałania kryzysowi klimatycznemu. 61 proc. ankietowanych (w porównaniu ze średnią w Unii Europejskiej wynoszącą 68 proc.) twierdzi, że przejście na gospodarkę niskoemisyjną może nastąpić tylko wtedy, gdy jednocześnie zostanie rozwiązany problem nierówności społecznych i ekonomicznych. Jednak tylko 42 proc. respondentów uważa, że rząd jest zdolny do skutecznego przeprowadzenia takiej sprawiedliwej transformacji klimatycznej. 51 proc. respondentów (9 punktów procentowych poniżej średniej w UE wynoszącej 60 proc.) zgadza się, że kraj powinien oferować rekompensaty finansowe krajom dotkniętym zmianami klimatu, aby pomóc im w walce z nimi.
... i podatków
Wyniki badania bankierów w kontekście Polski mogą szokować. Z badania Polskiego Instytutu Ekonomicznego "Postawy Polaków wobec płacenia podatków i roli państwa w gospodarce" wynika bowiem, że ze zdaniem "Podatki w Polsce są zbyt wysokie" zdecydowanie zgodziło się 48 proc., a kolejne 35 proc. ankietowanych wybrało odpowiedź "raczej się zgadzam". Jednocześnie tylko 35 proc. osób jest zadowolonych, że płaci tutaj podatki w porównaniu z 49 proc. osób, którego się z tego nie cieszą.
Badanie sprawdzało też, że czy Polacy rozumieją związek między podatkami a wydatkami publicznymi. "Obywatele nie mają poczucia związku między płaceniem podatków a zaangażowaniem państwa w sprawy gospodarcze i społeczne. Prawdopodobnie wielu obywateli nie widzi więc sprzeczności w wyrażaniu sceptycyzmu wobec płacenia podatków i optowaniu za ich obniżeniem oraz jednoczesnym oczekiwaniu dużej aktywności państwa w wielu obszarach. Nawet oczywista wzmianka o tym, że aktywność państwa jest finansowana z podatków, potrafi fundamentalnie zmienić pogląd znacznej części respondentów na rolę państwa w gospodarce" - podsumował Polski Instytut Ekonomiczny.
To natomiast współgra z konkluzją EBI, że Polacy stali się bardziej świadomi w ostatnich latach. "Po kolejnym trudnym roku, naznaczonym nie tylko inflacją, ale także rekordowymi falami upałów i suszami, polscy respondenci stali się bardziej świadomi poważnych skutków zmiany klimatu i konieczności podjęcia natychmiastowych działań zarówno w Polsce, jak i na świecie" - napisano w raporcie banku.
