ABW, komornicy i straż miejska - oni mają dostęp do rejestru PESEL. I mogą się dowiedzieć o tobie naprawdę dużo

ABW prowadzi śledztwo w sprawie nieuprawnionego udostępnienia danych z bazy PESEL. Może chodzić o nawet dwa miliony Polaków. Dane wyciekły z pięciu kancelarii komorniczych w Warszawie i Łodzi. Co to właściwie jest rejestr PESEL, co zawiera i kto może mieć do niej dostęp?

Wielki wyciek z bazy PESEL

Ogromny wyciek danych osobowych miało wykryć Ministerstwo Cyfryzacji. Przedstawiciele resortu zauważyli zaskakująco duży ruch na serwerach przechowujących dane PESEL. 

Czytaj więcej na ten temat: Gigantyczny wyciek danych z bazy PESEL. To komornicy czy hakerzy? 

Co to jest rejestr PESEL 

O jakie konkretnie dane chodzi? Sam numer PESEL zostaje nadany każdemu polskiemu obywatelowi zaraz po urodzeniu (mogą o niego wnioskować również cudzoziemcy z prawem stałego pobytu). Składa się z 11 cyfr, które zawierają informacje dotyczące między innymi daty urodzenia i płci.

Rejestr PESEL jest znacznie szerszy. Znajdują się w nim następujące informacje:
-  imiona, nazwisko, nazwisko rodowe i nazwiska rodziców
-  stan cywilny i data zawarcia związku małżeńskiego (i rozwodu)
-  imię, nazwisko rodowe i PESEL małżonka
-  obywatelstwo
-  adres i data zameldowania na pobyt stały, daty wymeldowania
-  adres zamieszkania
-  kraj urodzenia
-  kraj i data pobytu za granicą dłuższego niż 6 m-cy
-  data zgonu i numer aktu zgonu

Pełny zestaw danych znajduje się w art. 8 ustawy z dnia 24 września 2010 o ewidencji ludności.

Dostęp do bazy PESEL

Jak widać, ktoś, kto ma dostęp do bazy PESEL, może się o nas bardzo dużo dowiedzieć. Kto zatem może korzystać z tego rejestru? Prawo do pełnego wglądu do danych mają podmioty, którym dostęp ten jest niezbędny do realizowania zadań ustawowych. I są to między innymi:

-  organy administracji publicznej
-  sądy i prokuratura
-  Policja, Straż Graniczna, wywiad i kontrwywiad wojskowy, Służba Celna
-  Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencja Wywiadu
-  Centralne Biuro Antykorupcyjne
-  Straże gminne/miejskie
-  Komornicy sądowi – w zakresie niezbędnym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego
-  Organy kontroli skarbowej i wywiadu skarbowego
-  Polski Czerwony Krzyż – w zakresie osób poszukiwanych
-  Komisje wyborcze

O dostęp do bazy PESEL można też wnioskować w celach badawczych, statystycznych i badania opinii publicznej. Trzeba jednak spełnić szereg wymogów, w tym załączyć oświadczenie, że po badaniu dane zostaną tak zmodyfikowane, żeby nie można było ustalić tożsamości osób.

Jak sprawdzić swoje dane w bazie PESEL?

Każdy może też sam sprawdzić to, jakie dane na jego temat są przechowywane w bazie, a jeśli stwierdzi, że część z nich nie jest zgodna z prawdą, może wnioskować o ich usunięcie. Wgląd do rejestru mamy on-line, trzeba jednak mieć wcześniej założony tak zwany profil zaufany ePUAP. Żeby sprawdzić swój profil w rejestrze trzeba wejść na stronę:  https://obywatel.gov.pl/dokumenty-i-dane-osobowe/sprawdz-swoje-dane-w-rejestrze-pesel

Dane po potwierdzeniu tożsamości otrzymamy natychmiast. Nie jest to jednak dokument urzędowy. Jeśli zależy nam na takim oficjalnym zaświadczeniu, musimy złożyć wniosek w tej sprawie do Ministerstwa Cyfryzacji.