Kolejna afera KPO? Eksperci alarmują. "Jak w przypadku programu dla HoReCa"

Trwają prace nad ustawą o Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, który ma rozdysponować 25 mld zł z KPO. Eksperci ostrzegają przed powtórką z afery KPO w branży HoReCa.
Premier Donald Tusk podczas posiedzenia rządu, Warszawa, 12 sierpnia 2025 r.
Fot. Robert Kowalewski / Agencja Wyborcza.pl

Ustawa o FBiO. Eksperci ostrzegają

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) pracują nad projektem ustawy o wdrażaniu Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Kwota 25 mld zł ma zostać przeznaczona na rozwój budynków ochronnych i infrastruktury ochrony ludności, budowę i modernizację infrastruktury podwójnego zastosowania, modernizację przedsiębiorstw (w tym na wsparcie na rzecz badań naukowych i rozwoju) oraz cyberbezpieczeństwo. Wsparciem dla przedsiębiorstw mają być pożyczki oraz wejścia kapitałowe spółki celowej BGK do prywatnych firm. Jednak zdaniem ekspertów rządowy projekt ma poważne braki, co może postawić cały program pod znakiem zapytania.

Problem z ustawą. "Zagrożenie dla programu"

Jak pisał w niedzielę "Puls Biznesu", eksperci domagają się uzupełnienia ustawy oraz szerokich konsultacji społecznych przygotowywanej strategii inwestycyjnej. Tymczasem według dziennika resort funduszy zaznaczył, że nie planuje przeprowadzać konsultacji. Wątpliwości budzi przede wszystkim skład komitetu inwestycyjnego spółki celowej. - Zasadą miało być, że w komitecie inwestycyjnym spółki celowej skarbu państwa nie mogą zasiadać osoby zależne od rządu. A projekt ustawy mówi, że w jego skład ma wejść 3-5 osób związanych z BGK, który przecież jest w pełni zależny od rządu. To może stanowić zagrożenie dla tego programu - ocenił w rozmowie z dziennikiem ekspert Business Centre Club, Witold Michałek. 

Zobacz wideo Dotacje z KPO dostali ci restauratorzy, którzy i tak dobrze sobie radzą

Konfederacja Lewiatan zwróciła uwagę, że projekt ustawy nie gwarantuje równorzędnej pozycji małym i średnim firmom w uzyskiwaniu wsparcia, a także "faworyzuje duże przedsiębiorstwa, co może zepchnąć firmy z sektora MŚP do roli podwykonawców". - Porządne konsultacje z rynkiem muszą być przeprowadzone, żeby uniknąć błędów, braku przejrzystości oraz urzędniczej uznaniowości. Strategia musi uwzględniać cele biznesowe programu. Jeżeli zasady FBiO będą niejasne, to przedsiębiorcy nie zechcą brać udziału w tym programie. Może też dochodzić do nadużyć, np. w zakresie umarzania części pożyczek, i wybuchnie afera jak w przypadku programu z KPO dla branży HoReCa - ostrzega Agnieszka Lewandowska.

W poniedziałek 25 sierpnia resort funduszy przekazał, że Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności powstaje w dialogu z biznesem i samorządami. "Transparentne konsultacje, szeroki udział partnerów społecznych i gospodarczych. Cel: bezpieczeństwo, rozwój nowoczesnych technologii i stabilne warunki inwestycji" - czytamy.

Afera KPO. Wstrzymano wypłaty

W połowie lipca 2025 r. wstrzymano wypłaty dla branży HoReCa (hotele i gastronomia) z KPO - mają zostać wznowione, gdy umowy zostaną skontrolowane i uznane za zgodne z zasadami programu wsparcia. W KPO HoReCa zostało zawartych 3005 umów na łączną kwotę 1,2 mld zł, z czego zostało wypłaconych 110 mln zł. Afera wokół Krajowego Planu Odbudowy zaczęła się, gdy ujawniono, na jakie cele branża gastronomiczna i hotelarska wyda pieniądze. Przedsiębiorcy przeznaczali środki z KPO m.in. na zakup jachtów, ekspresów do kawy, sauny i maszyny do lodów. W połowie sierpnia Prokuratura Europejska wszczęła śledztwo w sprawie wykorzystania pieniędzy z KPO w sektorze HoReCa (hotele i gastronomia). Mapa KPO, na której można sprawdzić, które firmy otrzymały dotacje i na jaki cel, znajduje się na stronie internetowej www.kpo.gov.pl/mapy.

Czytaj również: "Są wstępne wyniki kontroli ws. KPO. Ministerka przyznaje: Były nieprawidłowości".

Źródła:KPRM, Puls Biznesu, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej

Więcej o: