Prace budowlane prowadzone przy granicy działki nie zawsze mogą być wykonane wyłącznie z terenu inwestora. W takich sytuacjach konieczny bywa dostęp do sąsiedniej nieruchomości. Polskie prawo budowlane dopuszcza taką możliwość, ale wymaga spełnienia określonych warunków oraz formalności administracyjnych.
Prawo budowlane przewiduje możliwość wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, jeżeli jest to niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych związanych z inwestycją. Najczęściej dotyczy to inwestycji prowadzonych bardzo blisko granicy działki. Przed rozpoczęciem robót inwestor musi uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości oraz ustalić sposób i termin korzystania z terenu. Takie ustalenia określają organizację prac i czas ich prowadzenia. Jeżeli właściciel nieruchomości nie wyrazi zgody na udostępnienie terenu, inwestor może skorzystać z procedury administracyjnej. Rozwiązanie to ma zapobiegać sytuacjom, w których spór sąsiedzki uniemożliwia realizację budowy lub remontu. W takiej sytuacji inwestor składa wniosek do organu administracji architektoniczno-budowlanej o decyzję pozwalającą na czasowe wejście na teren sąsiedniej nieruchomości. W decyzji urząd określa warunki korzystania z nieruchomości, w tym zakres prac, sposób korzystania z terenu oraz czas prowadzenia robót.
Od 27 lutego 2026 roku obowiązuje rozporządzenie określające wzór formularza wniosku o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Nowy dokument ma uporządkować procedurę i ujednolicić wymagane informacje. We wniosku należy podać dane inwestora, opisać planowane roboty, wskazać sąsiednią nieruchomość oraz podać informacje o pozwoleniu na budowę albo zgłoszeniu prac. Formularz można złożyć w formie papierowej lub elektronicznie przez portal e-Budownictwo.
Udostępnienie nieruchomości może wiązać się z rekompensatą dla jej właściciela. Wysokość takiego świadczenia nie jest określona w przepisach. Wynagrodzenie ustalane jest między stronami, natomiast inwestor odpowiada za naprawienie szkód powstałych podczas korzystania z nieruchomości. - Możliwość uzyskania rekompensaty istnieje tylko na etapie negocjacji z inwestorem, a jej wysokość uzależniona jest wyłącznie od woli podmiotów ją uzgadniających. Prawodawca nie wprowadza w tym zakresie żadnych ograniczeń - poinformowała radczyni prawna Martyna Sługocka w dokumencie "Aspekty prawne wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości w prawie budowlanym". Jeśli strony nie dojdą do porozumienia w tej kwestii, sprawa może trafić do sądu.