Rozliczenie przychodów w ZUS dotyczy osób, które pobierają świadczenie przedemerytalne i jednocześnie dorabiają. Świadczenie przedemerytalne to wsparcie dla osób, które straciły pracę, mają odpowiednio długi staż ubezpieczeniowy i znajdują się kilka lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Aby je otrzymać, trzeba spełnić warunki określone przez ZUS, między innymi dotyczące wieku, okresów składkowych oraz wcześniejszego pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Nie jest to więc zwykła emerytura, lecz świadczenie przejściowe wypłacane do momentu uzyskania prawa do emerytury.
Świadczenie przedemerytalne a praca. ZUS wyznaczył termin do 1 czerwca
Osoby pobierające świadczenie przedemerytalne mają czas do 1 czerwca 2026 roku na przekazanie do ZUS dokumentów potwierdzających dodatkowe zarobki osiągnięte w poprzednim okresie rozliczeniowym. Chodzi o przychody uzyskane między 1 marca 2025 a 28 lutego 2026. Osoby pracujące na etacie lub umowie zlecenia powinny dostarczyć zaświadczenie od pracodawcy albo zleceniodawcy o wysokości przychodów. Z kolei osoby prowadzące działalność gospodarczą muszą złożyć oświadczenie dotyczące podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Standardowo termin rozliczenia upływa 31 maja, jednak w tym roku został przesunięty do 1 czerwca, ponieważ ostatni dzień maja wypada w niedzielę. Brak wymaganych dokumentów może utrudnić rozliczenie świadczenia i opóźnić decyzję ZUS dotyczącą dalszych wypłat. Zakład na podstawie przekazanych danych sprawdza, czy świadczeniobiorca nie przekroczył limitów obowiązujących przy dorabianiu.
Limity dorabiania są kluczowe. Te kwoty decydują o wypłacie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych analizuje wysokość osiągniętych przychodów i porównuje je z obowiązującymi progami dorabiania do świadczenia przedemerytalnego. Limity są ustalane przez ZUS i zmieniają się co kwartał. Przychód do 24 546 zł brutto rocznie oznacza, że świadczeniobiorca zachowa pełną wysokość świadczenia przedemerytalnego i ZUS nie obniży wypłat. Drugi próg dotyczy osób, których dodatkowe zarobki były wyższe niż 24 546 zł brutto, ale nie przekroczyły 68 726,40 zł brutto w skali roku. W takiej sytuacji ZUS zmniejszy wysokość świadczenia, jednak wypłata nie może spaść poniżej gwarantowanej kwoty wynoszącej 946,70 zł miesięcznie. Ostateczna wysokość obniżki zależy od tego, o ile został przekroczony pierwszy limit przychodów.
Najbardziej restrykcyjny jest trzeci próg. Po przekroczeniu 68 726,40 zł brutto rocznego przychodu ZUS całkowicie zawiesi wypłatę świadczenia przedemerytalnego za dany okres rozliczeniowy. Do limitów wliczają się łączne przychody z różnych źródeł, między innymi z etatu, umów cywilnoprawnych oraz działalności gospodarczej.
ZUS analizuje wszystkie źródła dochodu. Jeden błąd może kosztować utratę pieniędzy
Problemy pojawiają się najczęściej wtedy, gdy świadczeniobiorcy pomijają część dochodów albo składają dokumenty po terminie. Chodzi między innymi o dodatkowe umowy zlecenia, krótkoterminowe prace sezonowe, premie, wynagrodzenie z kilku miejsc zatrudnienia czy przychody z działalności gospodarczej. Wszystkie te źródła są brane pod uwagę podczas rozliczenia świadczenia przedemerytalnego. Do limitów ZUS wlicza łączne przychody osiągnięte w całym okresie rozliczeniowym, niezależnie od liczby umów lub pracodawców. Niektórzy błędnie zakładają też, że niewielkie dodatkowe zlecenie albo jednorazowa praca nie muszą być zgłaszane do ZUS. Tymczasem nawet pojedyncza umowa może wpłynąć na końcowe rozliczenie, szczególnie jeśli świadczeniobiorca dorabiał również w innych miejscach. Niepełne rozliczenie może skutkować koniecznością zwrotu części świadczenia do ZUS.
Zakład może przeprowadzić rozliczenie miesięczne albo roczne i wybiera wariant korzystniejszy dla świadczeniobiorcy. Rozliczenie miesięczne oznacza, że ZUS sprawdza przychody osobno dla każdego miesiąca. W wariancie rocznym analizowana jest natomiast łączna kwota zarobków osiągniętych w całym okresie rozliczeniowym. Ma to szczególne znaczenie dla osób, które pracowały tylko przez część roku albo osiągały wyższe dochody jedynie w wybranych miesiącach.
