Wojna i zboże: pięć faktów. Rosja rzuca oskarżenia, Ukraina i Wielka Brytania zaprzeczają

Wydawało się, że znaleziono rozwiązanie problemu zboża, które utknęło w Ukrainie. I wtedy Rosja anulowała umowę. A ukraińskie pszenica i kukurydza zajmują ważne miejsce na światowym rynku żywności.

Co z umową zbożową między Ukrainą a Rosją?

Zgodnie z porozumieniem zawartym w Turcji, zablokowane w Ukrainie zboże powinno móc zostać bezpiecznie wyeksportowane. Umowa ta przewidywała m. in. utworzenie zabezpieczonych korytarzy na Morzu Czarnym między Ukrainą i Bosforem. Nie wolno było atakować statków znajdujących się w tych korytarzach oraz portów uczestniczących w eksporcie ukraińskiego zboża.

Rosja w ten weekend jednak ogłosiła, że zawiesza swój udział w tej umowie. Powód: Ukraina i Wielka Brytania podobno zaatakowały rosyjską flotę czarnomorską za pomocą dronów. Tak twierdzi Moskwa. Ucierpiały na tym również statki zabezpieczające korytarz zbożowy. Między innymi lekko uszkodzony został trałowiec.

Ukraina i Wielka Brytania podważają tę wersję zdarzeń i twierdzą, że Rosja sfingowała atak. Pomimo wycofania się Moskwy z porozumienia, statki przewożące ważny ładunek zboża mają nadal pływać korytarzem czarnomorskim. Czy Rosja je przepuści, tego jeszcze nie wiadomo.

Zobacz wideo Senat przyjął uchwałę o uznaniu rządu Federacji Rosyjskiej za reżim terrorystyczny

Jaką rolę odgrywa Ukraina w globalnym bezpieczeństwie żywnościowym?

Ukraina jest jednym z najważniejszych producentów zbóż na świecie; uprawia i eksportuje głównie pszenicę, kukurydzę i jęczmień. Według Komisji Europejskiej, na Ukrainę przypada 10 procent światowego rynku pszenicy, 15 procent rynku kukurydzy i 13 procent rynku jęczmienia. Jest też najważniejszym graczem na rynku oleju słonecznikowego (ponad 50 proc. światowego handlu).

Ciepła pogoda pod koniec październikaChłodnej jesieni nie było dawno, ale ten październik jest wyjątkowy

Kukurydza (pierwsze miejsce) i pszenica (drugie miejsce) są najczęściej uprawianymi zbożami na świecie. Jeśli ich tak ważny eksporter, jakim jest Ukraina, wypadnie z rynku, może to mieć poważny wpływ na światowe bezpieczeństwo żywnościowe.

Kto produkuje najwięcej pszenicy?Kto produkuje najwięcej pszenicy? Źródło: Deutsche Welle.

Kto jest największym producentem pszenicy, kukurydzy i jęczmienia?

Według statystyk Departamentu Rolnictwa USA, w sezonie 2021/22 Ukraina była siódmym co do wielkości producentem pszenicy na świecie, z wynikiem 33 mln ton. Tylko Australia, USA, Rosja, Indie, Chiny oraz UE na pierwszym miejscu, jeśli zsumować produkcję pszenicy wszystkich państw wchodzących w jej skład, wyprodukowały jej więcej.

W przypadku kukurydzy Ukraina jest na szóstym miejscu. Więcej kukurydzy od połowy 2021 do połowy 2022 roku uprawiano tylko w Argentynie, UE, Brazylii, Chinach i – najwięcej – w USA. W przypadku jęczmienia Ukraina jest miejscu czwartym. Przed nią znajdują się Australia, Rosja i na pierwszym miejscu – kraje UE.

Eksport pszenicy z Rosji i Ukrainy.Eksport pszenicy z Rosji i Ukrainy. Źródło: Deutsche Welle.

Kto głównie importuje te zboża?

Największymi importerami pszenicy w 2020 roku, według Observatory of Economic Complexity (OEC), witryny do wizualizacji danych dotyczących handlu międzynarodowego, były: Egipt (5,2 mld dolarów), Chiny (3,47 mld dolarów), Turcja (2,44 mld dolarów), Nigeria (2,15 mld dolarów) i Indonezja (2,08 mld dolarów). Największym nabywcą pszenicy, zwłaszcza z Ukrainy, także był Egipt, co widać na poniższym wykresie.

Jeśli chodzi o kukurydzę, czołowymi importerami w 2018 roku były Meksyk (3,14 mld dolarów), Japonia (2,94 mld dolarów), Korea Południowa (1,92 mld dolarów), Wietnam (1,85 mld dolarów) i Hiszpania (1,72 mld dolarów). W tej chwili OEC nie dysponuje bardziej aktualnymi danymi na ten temat. Głównymi odbiorcami kukurydzy z Ukrainy były między innymi Holandia, Hiszpania i Chiny.

.Akcje spółki Solorza niemal 20 proc. w górę po informacjach ws. elektrowni atomowej

W przypadku jęczmienia do głównych jego odbiorców w 2020 roku należały Chiny (1,77 mld dolarów), Arabia Saudyjska (1,38 mld dolarów), Holandia (512 mln dolarów), Belgia (369 mln dolarów) i Niemcy (307 mln dolarów). Największym odbiorcą ukraińskiego jęczmienia także były Chiny.

Jak wojna Rosji z Ukrainą wpływa na światowy rynek zbóż?

Transport ukraińskiego zboża został zawieszony wskutek blokady ukraińskich portów przez Rosję. Na całym świecie podsyciło to obawy o niedobór zbóż i doprowadziło do gwałtownego wzrostu ich cen.

Do połowy maja ceny eksportowe pszenicy i kukurydzy osiągnęły rekordowy poziom, co – według ONZ – grozi poważnymi konsekwencjami, zwłaszcza w Afryce, na Bliskim Wschodzie i w Azji, gdzie pandemia koronawirusa i jej skutki i tak już trwale pogorszyły sytuację żywnościową.

Od tego czasu sytuacja na rynku zbóż uległa jednak odprężeniu. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) ocenia, że mimo wojny na Ukrainie światowe zbiory zbóż w tym roku będą prawdopodobnie tylko nieznacznie mniejsze niż w roku 2021. W tej chwili można jedynie czekać, czy i jak wypowiedzenie przez Rosję umowy zbożowej wpłynie na sytuację na światowym rynku zbóż.

Artykuł pochodzi z serwisu Deutsche Welle. 

 
Więcej o: