Zasiłek dla bezrobotnych. Komu przysługuje?
Jak wyjaśnialiśmy w next.gazeta.pl, zasiłek dla bezrobotnych jest w Polsce świadczeniem należnym osobom, które straciły pracę, zarejestrowały się w urzędzie i są w stanie udowodnić, że w ciągu ostatnich 18 miesięcy przepracowały przynajmniej 365 dni, osiągając minimalne wynagrodzenie i odprowadzając należne składki.
Oprócz wymienionych wyżej kryteriów należy pamiętać o kilku dodatkowych regulacjach. Do składek zaliczane są:
- ubezpieczenia społeczne;
- składka na Fundusz Pracy.
Okres zatrudnienia wylicza się na podstawie:
- zatrudnienia płatnego nie niżej, niż wynosi stawka minimalna;
- zatrudnienia na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia, lub też działalności gospodarczej o ile podstawą wymiaru składek była kwota nie niższa, niż minimalne wynagrodzenie;
- nie wlicza się do niego pozostawanie na tzw. "małym ZUS-ie";
- urlopu wychowawczego;
- renty z tytułu niezdolności do pracy;
- skrócenia okresu wypowiedzenia umowy przez pracodawcę;
- rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy w sposób niezgodny z prawem.
Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że w wymienionych przypadkach znaczenie ma osiąganie minimalnego wynagrodzenia, a nie wymiar etatu, na którym było się zatrudnionym. Zasiłek dla bezrobotnych podlega corocznej waloryzacji. Uprawnieni podzieleni są na trzy grupy, do których przyporządkowano stawki procentowe:
- zasiłek 80 proc. (staż pracy do 5 lat);
- zasiłek 100 proc. (staż pracy 5 - 20 lat);
- zasiłek 120 proc. (staż pracy powyżej 20 lat).
Według stawek na 2020 r. zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 100 proc. przez pierwsze trzy miesiące wynosi 861,4 zł brutto (741,87 netto). Przez kolejne miesiące stawka ta zmniejsza się do 676,4 zł brutto (592,52 netto). Uprawnienia do pobierania zasiłku dla bezrobotnych można otrzymać już w 7 dni od rejestracji w urzędzie pracy. Dzieje się tak oczywiście pod warunkiem, że nie ma aktualnie propozycji pracy lub stażu odpowiadającej kwalifikacjom osoby bezrobotnej i jednocześnie poszukującej pracy.
Kto może otrzymać zasiłek rodzinny?
To świadczenie przysługuje osobom, które wychowują dzieci. Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków przeznaczonych na utrzymanie potomstwa.
By otrzymać zasiłek rodzinny, należy spełnić kryterium dochodowe. Miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie może przekroczyć kwoty 674 zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764 zł.
Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:
- 95,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia;
- 124,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia;
- 135,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.
Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki:
- z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego;
- z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego;
- z tytułu urodzenia dziecka;
- z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego;
- z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania;
- z tytułu samotnego wychowywania dziecka;
- z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej.
Świadczenie rodzicielskie. Komu przysługuje "kosiniakowe"?
Świadczenie rodzicielskie, tzw. "kosiniakowe" wynosi 1000 zł i jest wypłacane tym osobom, którym nie przysługuje zasiłek macierzyński.
Wniosek o przyznanie świadczenia należy złożyć w terminie do 3 miesięcy od urodzenia dziecka. Wówczas pomoc otrzymuje się z wyrównaniem do momentu urodzenia. Jeśli wniosek zostanie złożony po tym terminie, prawo do świadczenia zostanie ustalone od miesiąca wpłynięcia wniosku.
W przeciwieństwie do omawianego wyżej zasiłku rodzinnego, w przypadku "kosiniakowego" nie trzeba spełnić kryterium dochodowego. Świadczenie rodzicielskie nie przysługuje jednak w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń:
- rodzicielskiego lub
- pielęgnacyjnego, lub
- specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub
- dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, lub
- zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
W takiej sytuacji przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.
Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres:
- 52 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, przysposobienia jednego dziecka lub objęcia opieką jednego dziecka;
- 65 tygodni - w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia dwojga dzieci lub objęcia opieką dwojga dzieci;
- 67 tygodni - w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia trojga dzieci lub objęcia opieką trojga dzieci;
- 69 tygodni - w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia czworga dzieci lub objęcia opieką czworga dzieci;
- 71 tygodni - w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub objęcia opieką pięciorga i więcej dzieci.
Zasiłek okresowy
Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
- osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
- rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Zasiłek okresowy ustala się:
- w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
- w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 proc. różnicy między:
- kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
- kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny
Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie.
Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.
