Jest 25 lat za oszustwo na VAT. Prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę

Piotr Skwirowski
W ekspresowym tempie prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę, która wprowadza karę 25 lat więzienia za fałszowanie faktur VAT na dużą kwotę. Nowe przepisy będą obowiązywać od 1 marca.

Ledwie w piątek parlament zakończył prace nad ustawą, która podniesie kary za niektóre oszustwa podatkowe, a już w poniedziałek podpis pod ustawą złożył prezydent. Teraz zostanie ona opublikowana w Dzienniku Ustaw. Wejdzie w życie, za nieco ponad dwa tygodnie.

Zgodnie z nowymi przepisami karą 25 lat więzienia zagrożone będzie fałszowanie faktur VAT na dużą skalę, czyli takie gdzie ich wartość przekracza 10 mln zł. Od 3 do 15 lat więzienia będzie grozić, gdy wartość wprowadzanych do obiegu fałszywych faktur przekraczać będzie 5 mln zł.

Kary mają straszyć

Rząd liczy na to, że wysokie kary odstraszą przestępców od fałszowania faktur i wyłudzania VAT.

Nowe przepisy przewidują też możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kar. Stanie się tak, gdy złapany na fałszowaniu faktur, ujawnieni wszelkie okoliczności przestępstwa i wskaże swoich wspólników. Jeśli do tego zwróci to, co zyskał przy pomocy oszustwa może liczyć nawet na odstąpienie od wymierzenia kary. Taka konstrukcja przepisów ma w zamyśle rządu pomóc w rozbiciu mafijnych powiązań w grupach, które wyłudzają VAT.

Cała Unia ma problem z VAT

Problemy ze ściągalnością VAT ma cała Unia Europejska i wszystkie kraje, które stosują ten podatek. Zeszłoroczny raport Komisji Europejskiej pokazał, że luka w VAT, czyli różnica pomiędzy tym co z tego podatku powinno wpłynąć do kas państw UE, a tym co faktycznie wpływa, sięgnęła 168 mld euro. To 15,2 proc. możliwych do uzyskania dochodów z tego podatku. W Polsce luka w VAT to 26,7 proc. Jesteśmy w czołówce krajów europejskich dotkniętych wyłudzeniami VAT. Gorzej niż u nas było tylko w Rumunii (ponad 40 proc. utraconych wpływów z VAT), na Litwie i Słowacji, w Grecji, we Włoszech (ponad 30 proc.) i na Łotwie. To dane za 2013 r. Według firmy doradczej PwC luka w VAT w Polsce oscyluje wokół 50 mld zł, czyli 3 proc. PKB.

Według świeżych jeszcze danych Ministerstwa Finansów w 2016 r. z VAT trafiło do budżetu 126,6 mld zł. Tymczasem w ustawie budżetowej zaplanowano 130,1 mld zł. Po tych danych Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych policzyło, że wbrew założeniom, ściągalność VAT w 2016 r. zmniejszyła się o 0,2 proc. A w Ministerstwie Finansów posypały się głowy osób odpowiedzialnych za poprawę ściągalności podatków.

Eksperci: Kara musi być nieuchronna

Eksperci są zgodni: przestępcy przerzucili się na podatki, bo zyski są tu porównywalne jak choćby z handlu narkotykami, a ryzyko i kary znacznie niższe. Ich zdaniem jednak nie drastyczna wysokość kar, a ich nieuchronność, będą lepszym straszakiem przeciwko fałszowaniu faktur i wyłudzaniu VAT.