Kancelaria Prezydenta poinformowała w poniedziałek, że Andrzej Duda 4 sierpnia podpisał sześć ustaw:
- Ustawę z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw;
- Ustawę z dnia 16 czerwca 2023 r. o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta;
- Ustawę z dnia 16 czerwca 2023 r. o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych;
- Ustawę z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw;
- Ustawę z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw;
- Ustawę z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw.
Zmiany w prawie spadkowym
Zgodnie z nowelizacją Kodeksu cywilnego krąg spadkobierców ustawowych będzie węższy niż dotychczas. Nowelizacja dotyczy tzw. trzeciej grupy spadkowej, czyli dziadków oraz ich zstępnych. Nowe przepisy ograniczają w tym przypadku grupę spadkobierców, oprócz dziadków, do ich dzieci oraz dzieci tych dzieci. Wyłączeni od dziedziczenia będą natomiast inni zstępni dziadków spadkodawcy. Wprowadzane przepisy zmieniają również zasady odrzucania spadku za dzieci. Odtąd rodzice, którzy sami odrzucili niekorzystny spadek, będą mogli odrzucić go także w imieniu swoich małoletnich dzieci, bez konieczności pozyskania zezwolenia sądu na dokonanie takiej czynności.
Zgodnie z nowelizacją sąd będzie mógł pozbawić prawa do spadku osobę, która uporczywie uchylała się od wykonywania wobec spadkodawcy obowiązku alimentacyjnego lub uporczywie uchylała się od wykonywania obowiązku pieczy nad spadkodawcą. Przesłanki te uzupełnią katalog dotychczasowych powodów wydziedziczenia, takich jak umyślne popełnienie ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy czy też wykorzystanie podstępu lub groźby przy nakłanianiu go do sporządzenia lub odwołania testamentu.
Ustawa o zmianie ustawy o pomocy społecznej innych ustaw
"W wyniku nowelizacji obecne 'mieszkania chronione' zostaną zastąpione dwoma nowymi formami wsparcia 'mieszkaniami treningowymi i wspomaganymi'. Będą one oferowały wsparcie dla osoby pełnoletniej, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność, chorobę potrzebuje wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, ale nie wymaga usług całodobowej opieki, w szczególności przy zaburzeniach psychicznych, bezdomności, zakończeniu pobytu w pieczy zastępczej, młodzieżowym ośrodku wychowawczym, okręgowym ośrodku wychowawczym, zakładzie poprawczym, schronisku dla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w Polsce status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy" - czytamy w informacji o nowelizacji. Większość przepisów wejdzie po trzech miesiącach od ogłoszenia.
"W 'mieszkaniu treningowym' będą świadczone usługi bytowe, praca oraz nauka lub utrwalania niezależności, sprawności w zakresie samoobsługi, pełnienia ról społecznych w integracji ze społecznością lokalną, w celu umożliwienia prowadzenia niezależnego życia. W 'mieszkaniu wspomaganym' świadczone będą usługi bytowe, praca socjalna oraz pomoc w wykonywaniu czynności niezbędnych w codziennym funkcjonowaniu i realizacji kontaktów społecznych, w celu utrzymania lub rozwijania niezależności osoby na poziomie jej psychofizycznych możliwości" - informuje Kancelaria Prezydenta.
Nowelizacja doprecyzowuje ponadto "regulacje dotyczące usług sąsiedzkich, jako formy realizacji usług opiekuńczych. Nowa usługa ma zaspokoić potrzeby osób, które wymagają wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, np. poprzez zrobienie zakupów, przyniesienia opału, przygotowanie posiłku, a które nie musi być realizowane przez specjalistyczną kadrę".
Zmienia się też kryterium dochodowe brane pod uwagę do ustalania wysokości zasiłku stałego "ze 100 proc. kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą na 130 proc. kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą oraz ze 100 proc. kryterium dochodowego na osobę w rodzinie do 130 proc. kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ustawa podwyższa również minimalną wysokości zasiłku stałego z 30 zł do 100 zł".
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po 2 miesiącach od ogłoszenia. Wyjątek będą stanowić przepisy dotyczące ustalania wysokości zasiłku stałego z pomocy społecznej oraz rejestru zgłoszeń o zdarzeniach nadzwyczajnych, które to mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
Nowelizacja ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz niektórych innych ustaw
Zmiany wdrażają nowy model "pozasądowego rekompensowania szkód doznanych przez pacjentów w wyniku zaistnienia zdarzeń medycznych". Co więcej "ustawa przewiduje powstanie przy Rzeczniku Praw Pacjenta Zespołu do spraw Świadczeń z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych, do którego zadań będzie należało wydawanie w toku postępowania o świadczenie kompensacyjne opinii w przedmiocie wystąpienia zdarzenia medycznego i jego skutków".
Świadczenie kompensacyjne będzie wynosiło nawet 200 tys. zł, jeśli wskutek błędu medycznego doszło do uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia bądź do zakażenia biologicznym czynnikiem chorobotwórczym. Minimalna kwota to 2 tys. zł. W przypadku śmierci rekompensata wyniesie od 20 do 100 tys. zł. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Ustawa o jakości w opiece zdrowotnej i bezpieczeństwie pacjenta
Nowe prawo ma zapewnić wyższą jakość wykonywanych usług medycznych. W jego ramach zostanie wprowadzona autoryzacja, czyli nowy system weryfikacji szpitali. Zmianie ulegną też zasady akredytacji, co w założeniach ma pozwolić wskazać wyróżniające się szpitale. W ustawie przewidziano też system do raportowania błędów medycznych oraz nowe zasady tworzenie rejestrów medycznych. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z kilkoma wyjątkami.
Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw
"Zasadniczym celem przedłożonej ustawy jest wprowadzenie obowiązkowego fakturowania elektronicznego, które zdaniem Rady Ministrów ma przyczynić się do lepszego zwalczania oszustw związanych z podatkiem VAT i uchylania się od VAT" - informuje Kancelaria Prezydenta.
- Najważniejsze zmiany wprowadzone w drodze ustawy polegają na: ustanowieniu zasady wedle której podatnik podatku od towarów i usług jest obowiązany do wystawiania faktury ustrukturyzowanej przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, z zastrzeżeniem utrzymania zasady wystawiania faktury elektronicznej lub faktury w postaci papierowej:
a) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju (będzie mógł jednak wystawiać faktury ustrukturyzowane),
b) przez podatnika nieposiadającego siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju, który posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności nie uczestniczy w dostawie towarów lub świadczeniu usług, dla których wystawiono fakturę (będzie mógł jednak wystawiać faktury ustrukturyzowane),
c) przez podatnika korzystającego z procedur szczególnych,
d) na rzecz nabywcy towarów lub usług będącego osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej,
e) przypadku odpowiednio udokumentowanych dostaw towarów lub świadczenia usług, określonych w rozporządzeniu wydanym przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych; - wprowadzeniu zasady, że faktura VAT RR oraz faktura VAT RR KOREKTA mogą być wystawianie przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur jedynie za zgodą rolnika ryczałtowego;
- skróceniu z 60 do 40 dni podstawowego terminu zwrotu podatnikowi podatku od towarów i usług nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym;
- ustanowieniu zasady wyłącznej elektronizacji obsługi wiążącej informacji stawkowej, wiążącej informacji akcyzowej, wiążącej informacji taryfowej oraz wiążącej informacji o pochodzeniu towaru.
Ustawa o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych
"Ustawa o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych ma na celu rozwiązanie problemów związanych ze zgromadzonymi przed laty odpadami na wielkoobszarowych terenach należących, w przeszłości lub obecnie, do Skarbu Państwa zakładów przemysłowych, w tym w okresie, w którym nie obowiązywały przepisy regulujące gospodarowanie odpadami w sposób zapewniający właściwy poziom ochrony środowiska". Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Przepisy dotyczą:
- Zakładów Chemicznych "Zachem" w Bydgoszczy;
- Zakładów Chemicznych "Organika-Azot" w Jaworznie;
- Zakładów Chemicznych "Tarnowskie Góry" w Tarnowskich Górach;
- Zakładów Przemysłu Barwników "Boruta" w Zgierzu;
- Zakładów Włókien Chemicznych "Wistom" w Tomaszowie Mazowieckim.
