Nadwaga, brak ruchu i nieprawidłowe wyniki badań coraz częściej dotyczą dzieci i nastolatków. Ministerstwo Zdrowia uruchamia program WOBASZ Dzieci, który ma pokazać skalę problemów zdrowotnych młodego pokolenia. Wyniki badania mają pomóc w tworzeniu nowych działań profilaktycznych związanych z chorobami układu krążenia.
Pierwsza edycja programu WOBASZ Dzieci obejmie około 3,5 tys. dzieci i młodzieży w wieku od 7 do 18 lat. Badanie realizuje Narodowy Instytut Kardiologii we współpracy z Ministerstwem Zdrowia, Ministerstwem Edukacji i Ministerstwem Sportu. Program ma objąć ponad 180 szkół podstawowych i ponadpodstawowych z różnych regionów Polski. Do udziału kwalifikują się uczniowie, których rodzice lub opiekunowie wyrażą zgodę na badanie. Uczestnicy będą losowani spośród szkół zgłoszonych do programu. Dotychczas udział zadeklarowała około połowa placówek, a największe zainteresowanie pojawiło się na Mazowszu, gdzie wszystkie wytypowane szkoły zgłosiły chęć uczestnictwa.
Podczas inauguracji programu przedstawiono dane dotyczące stylu życia najmłodszych Polaków. Według Ministerstwa Sportu jedynie 20 proc. dzieci spełnia normy aktywności fizycznej. Około 30 proc. dzieci pozostaje praktycznie bez ruchu, a ponad jedna czwarta zmaga się z nadwagą lub otyłością. Dodatkowe obawy budzą wyniki programu "WF z AWF". Według danych przedstawionych 5 maja 2026 roku na konferencji prasowej w Ministerstwie Zdrowia aż 95 proc. dzieci biorących udział w tym projekcie nie posiada podstawowych kompetencji ruchowych. Siedzący tryb życia i brak regularnej aktywności zwiększają ryzyko rozwoju nadciśnienia oraz innych chorób układu krążenia.
Jednym z najczęstszych błędów jest ignorowanie pierwszych sygnałów pogarszającej się kondycji dzieci. Problemy z wagą, brak ruchu i nieprawidłowe nawyki żywieniowe mogą prowadzić do poważniejszych problemów zdrowotnych w przyszłości. - Do tej pory w kontekście chorób układu krążenia skupialiśmy się przede wszystkim na osobach dorosłych. Tymczasem od kilkunastu lat obserwujemy niepokojące zjawisko, coraz częściej dotyczy również dzieci, nawet kilkuletnich. W bieżącym roku mieliśmy do czynienia z przypadkiem dziecka, u którego konieczna była interwencja z powodu udaru mózgu. To pokazuje, jak duża jest potrzeba objęcia dzieci opieką kardiologiczną. Choroby układu krążenia od lat pozostają główną przyczyną zgonów w Polsce - poinformowała wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka, cytowana przez termedia.pl.
Program WOBASZ Dzieci zakłada szczegółową ocenę stanu zdrowia uczestników. Ankieterzy przeprowadzą rozmowy dotyczące przebytych chorób, sposobu odżywiania, jakości snu i codziennych nawyków. Następnie wykonane zostaną pomiary wzrostu, masy ciała, obwodu talii i bioder oraz ciśnienia tętniczego. Każde dziecko przejdzie również badania krwi i moczu pod kątem czynników ryzyka chorób układu krążenia. Lekarze sprawdzą m.in. poziom cholesterolu całkowitego, glukozy, trójglicerydów oraz hemoglobiny glikowanej. Rodzice otrzymają komplet wyników badań i będą mogli omówić je z pediatrą albo lekarzem rodzinnym. Dzięki temu łatwiejsze będzie wcześniejsze wykrywanie problemów zdrowotnych i ustalenie, czy konieczna jest dalsza diagnostyka lub zmiana stylu życia.
WOBASZ Dzieci ma pomóc lepiej ocenić skalę problemów zdrowotnych wśród najmłodszych Polaków. W ramach projektu powstanie baza danych dotycząca zdrowia dzieci i młodzieży oraz biobank próbek krwi do dalszych analiz naukowych. Planowane jest również monitorowanie zmian zdrowotnych dzieci w kolejnych latach. Zebrane dane mają zostać wykorzystane przy planowaniu przyszłych działań związanych z edukacją zdrowotną i profilaktyką chorób cywilizacyjnych. Poznanie czynników ryzyka u dzieci ma pomóc lepiej przygotować system ochrony zdrowia do leczenia przyszłych pokoleń dorosłych pacjentów. - Podchodzimy do tego projektu wielodyscyplinarnie, międzysektorowo przy zaangażowaniu wielu środowisk. Chcemy pokazać, jak ważna w tym procesie będzie rola szkoły jako środowiska, które daje równe możliwości dotarcia do dzieci, niezależnie od ich sytuacji społecznej czy materialnej - dodała Kęcka.