Nowe przepisy o rzeczach znalezionych zmieniły zasady dotyczące znalezionej gotówki i wartościowych przedmiotów. Ustawodawca podniósł limit pieniędzy, które trzeba zgłosić, wydłużył część terminów i doprecyzował obowiązki urzędów. Zmiany mają uporządkować współpracę między instytucjami odpowiedzialnymi za przechowywanie zgub i ograniczyć problemy związane z ustalaniem właściwego urzędu prowadzącego sprawę. Nowelizacja ma usprawnić obieg dokumentów oraz przyspieszyć procedury związane z odnajdywaniem właścicieli.
Jak informuje rp.pl, od 19 maja 2026 roku obowiązek zgłoszenia znalezionych pieniędzy dotyczy kwoty przekraczającej 5 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przy obecnej płacy minimalnej wynoszącej 4806 zł brutto oznacza to limit na poziomie 240,30 zł. Nowe przepisy obejmują zarówno gotówkę, jak i rzeczy o podobnej wartości znalezione w miejscach publicznych, takie jak biżuteria, telefony, zegarki czy portfele. Limit będzie aktualizowany co roku wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia, dlatego wysokość kwoty wymagającej zgłoszenia nie pozostanie stała. Zmiana ma dostosować przepisy do realnych kosztów życia i obecnych warunków ekonomicznych, ponieważ wcześniejszy limit 100 zł od lat nie odpowiadał już wzrostowi cen i wynagrodzeń..
Znalezione pieniądze lub wartościowe przedmioty należy przekazać właściwej instytucji, najczęściej starostwu albo policji. Postępowanie dotyczące poszukiwania właściciela prowadzi wyłącznie starosta właściwy dla miejsca znalezienia zguby. Do zgłoszenia zwykle potrzebne są podstawowe dane znalazcy, opis przedmiotu oraz informacje o miejscu odnalezienia rzeczy. Jeżeli zguba zostanie przekazana do niewłaściwego urzędu, dokumentacja będzie musiała zostać przesłana do odpowiedniego starostwa. Brak zgłoszenia znalezionych pieniędzy może zostać potraktowany jako przywłaszczenie rzeczy znalezionej i prowadzić do odpowiedzialności prawnej.
Nowelizacja objęła również rzeczy znalezione w autobusach, tramwajach i budynkach publicznych. Termin przekazania takich przedmiotów do starostwa wydłużono z trzech do 30 dni. Zmiana ma uprościć procedury dla przewoźników oraz instytucji publicznych przechowujących znalezione rzeczy. Więcej czasu otrzymały również osoby odbierające zguby. W przypadku ustalenia danych właściciela termin odbioru wynosi sześć miesięcy od chwili otrzymania zawiadomienia. Jeżeli ustalenie właściciela nie będzie możliwe, czas wydłuży się do roku. Po upływie tego okresu przedmiot może w określonych przypadkach przejść na własność znalazcy albo Skarbu Państwa.
Osoba oddająca znalezioną gotówkę może ubiegać się o tzw. znaleźne. Nagroda wynosi 10 proc. wartości znalezionej rzeczy lub pieniędzy. Prawo do znaleźnego przysługuje wyłącznie po zgłoszeniu takiego żądania podczas przekazywania zguby właścicielowi albo odpowiedniej instytucji. Przepisy przewidują również sankcje za przywłaszczenie znalezionych pieniędzy. W przypadku kwoty nieprzekraczającej ustawowego progu wykroczenia sprawa może zostać zakwalifikowana jako wykroczenie, natomiast wyższa wartość oznacza już odpowiedzialność karną za przestępstwo. Grozić może grzywna, ograniczenie wolności albo kara pozbawienia wolności do roku. Najważniejsze pozostaje to, że znalezione pieniądze nie stają się automatycznie własnością znalazcy.