Końcówka maja to dla części właścicieli firm ostatni moment na dopełnienie obowiązków związanych z rocznym rozliczeniem składki zdrowotnej. Samo wysłanie dokumentów nie kończy jeszcze całej procedury. Osoby, które mają nadpłatę w ZUS i chcą odzyskać środki, muszą wykonać dodatkowy krok w systemie eZUS. Brak reakcji nie powoduje utraty pieniędzy, ale zmienia sposób ich rozliczenia.
Po złożeniu rocznego rozliczenia składki zdrowotnej na profilu płatnika w eZUS pojawia się formularz RZS-R. Dokument przygotowuje automatycznie ZUS dla przedsiębiorców, u których wystąpiła nadpłata i którzy nie mają zaległości wobec urzędu. Wniosek o zwrot nadpłaty składki zdrowotnej trzeba wysłać do 1 czerwca 2026 roku. Termin dotyczy przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą i rozliczających składkę zdrowotną w ramach rocznego rozliczenia. Procedura odbywa się wyłącznie elektronicznie. Przedsiębiorca musi zalogować się do eZUS, sprawdzić dane, podpisać formularz i wskazać rachunek bankowy zapisany wcześniej w systemie. Nie ma możliwości ręcznego wpisania nowego numeru konta podczas składania wniosku.
Wielu przedsiębiorców zakłada, że po rozliczeniu rocznym urząd automatycznie wykona przelew. W praktyce bez wysłania formularza RZS-R zwrot środków nie nastąpi. Jeśli przedsiębiorca nie złoży wniosku w terminie, ZUS rozliczy nadpłatę na koncie płatnika i zaliczy ją na poczet przyszłych składek albo zaległości. Oznacza to, że pieniądze nadal pozostaną do dyspozycji przedsiębiorcy, ale nie trafią bezpośrednio na konto bankowe. Problemem może okazać się również odkładanie formalności na ostatni moment. Pod koniec maja system eZUS może działać wolniej z powodu zwiększonej liczby użytkowników logujących się jednocześnie.
Obowiązujące przepisy nie przewidują minimalnej kwoty nadpłaty potrzebnej do rozpoczęcia procedury zwrotu. Takie same zasady obowiązują zarówno przy wysokich kwotach, jak i przy symbolicznych nadpłatach. Cała procedura może zostać uruchomiona nawet dla nadpłaty wynoszącej 1 grosz. W praktyce oznacza to konieczność przejścia wszystkich etapów formalnych niezależnie od wysokości zwracanej kwoty. Proces obejmuje roczne rozliczenie składki zdrowotnej, przygotowanie formularza przez ZUS, wysłanie dokumentu przez przedsiębiorcę i wykonanie przelewu przez urząd. Zwrot pieniędzy powinien nastąpić najpóźniej do 3 sierpnia 2026 roku. W przypadku błędów przedsiębiorca może skorygować formularz najpóźniej w dniu jego wysłania.
Od 1 lutego 2026 roku obowiązuje wyższa minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej dla przedsiębiorców rozliczających się skalą podatkową, podatkiem liniowym oraz korzystających z IP Box. Minimalna składka zdrowotna wzrosła z 314,96 zł do 432,54 zł miesięcznie. Nowa minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej wynosi 4806 zł i będzie obowiązywać do końca stycznia 2027 roku. W praktyce oznacza to wyższe koszty dla przedsiębiorców osiągających niskie dochody, ponieważ nawet przy słabszych wynikach firmy trzeba opłacić minimalną składkę w pełnej wysokości. W przypadku niedopłaty wynikającej z rozliczenia rocznego należność trzeba było opłacić razem ze składkami za kwiecień do 20 maja 2026 roku. Po tym terminie zaległość może zostać potraktowana jako dług wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.