Polski Ład odbierze miliardy samorządom. "Polska jak za Gierka", "Czas wielkiej finansowej smuty"

"Mechanizmy finansowe zawarte w programie Polski Ład zrujnują finanse samorządów, dramatycznie obniżając wpływy budżetowe" - ostrzegają samorządowcy. Ministerstwo Finansów zapewnia, że straty zrekompensuje. Nie wiadomo jednak, w jakim stopniu.

Polski Ład ma zrewolucjonizować podatki. Kwota wolna wzrośnie z poziomu ok. 8 do 30 tys. zł, co oznacza, że część osób w ogóle nie będzie odprowadzać PIT. Podniesiony ma zostać też drugi próg podatkowy.

Wpływy z podatku dochodowego nie wpływają jednak wyłącznie do budżetu centralnego, ale i kas władz lokalnych. Ministerstwo Finansów przyznaje, że zmiana, która ma wejść w życie od przyszłego roku, może kosztować samorządy 10-11 mld zł rocznie.  Zdaniem ich przedstawicieli prawdziwa skala strat jest jednak trudna do oszacowana.

Zobacz wideo Polski Ład zmieni system podatkowy. Kto powinien płacić więcej?

Rząd zabierze samorządom podatki, ale da subwencję rozwojową

Dr Aleksander Nelicki ekspert ds. finansów komunalnych w analizie dla Unii Metropolii Polskich wyjaśnia, że zmniejszenie dochodów z udziałów we wpływach z PIT ma zostać częściowo zrekompensowane. Rząd zapowiada bowiem wprowadzenie specjalnej subwencji rozwojowej. "Skala tej substytucji źródeł dochodów jest nieznana. Nie wiadomo też czy rekompensata ubytku dochodów będzie pełna, zwłaszcza w dłuższej perspektywie czasowej" - pisze ekspert w swojej analizie.

Działania te stanowią kontynuację trendu pomniejszania roli dochodów podatkowych w finansach komunalnych oraz ich samodzielności finansowej. Zwiększy się uzależnienie dochodów samorządów oraz ich możliwości inwestycyjnych od rozproszonych decyzji podejmowanych w centrum państwa, według niesprecyzowanych reguł 

- twierdzi dr Nelicki.

Piotr Polak, koordynator Komisji Skarbników Unii Metropolii Polskich im. Pawła Adamowicza, w rozmowie z next.gazeta.pl stwierdza, że dla dla finansów samorządowych Polski Ład oznacza zmniejszenie dochodów z tytułu udziałów z podatku PIT o około 11 mld zł. 

- Działania te stanowią kontynuację trendu pomniejszania roli dochodów podatkowych w finansach komunalnych oraz ich samodzielności finansowej. Zgodnie z naszymi szacunkami ubytek z tego tytułu w miastach zrzeszonych w Unii Metropolii Polskich będzie wynosić ok 3,2 mld zł - stwierdził.

Jego zdaniem ubytek w takiej skali znacznie utrudni wykorzystanie środków unijnych w nowej perspektywie, zmniejszy potencjał inwestycyjny naszych miast.

- Zapowiadany przez Rząd RP cel dotyczący utrzymania wysokiego poziomu inwestycji samorządowych, a także wykorzystania środków z UE w celu pobudzenia gospodarki, nie zostanie osiągnięty bez zapewnienia stabilnych dochodów dla największego w Polsce inwestora - samorządów. W celu zrównoważenia ubytku należy rozważyć zwiększenie udziału w podatku PIT dla samorządów: o 11,53 proc. dla miast na prawach powiatu, dla gmin o 9,1 proc. , powiatów 2,44 proc. , oraz dla województw o 0,4 proc.) - wylicza ekspert Unii. 

Jego zdaniem Ministerstwo Finansów w możliwie krótkim czasie powinno przedstawić symulację skutków zmian w daninach publicznych wynikających z Polskiego Ładu dla budżetów jednostek samorządowych oraz zaprosić przedstawicieli samorządów do współpracy przy nowych rozwiązaniach legislacyjnych.

Budowa mieszkań, zdjęcie ilustracyjne.Polski Ład. Zapowiedzi mogą podbić ceny mieszkań. Jest reakcja na GPW

Trzaskowski: Odbieranie dochodów samorządom. "Polska jak za Gierka"

Założenia programu PiS skomentował też Rafał Trzaskowski, prezydent Warszawy. "Ogłaszając Polski Ład, rząd potwierdził, że jego pomysł na Polskę to pełna centralizacja i dalsze odbieranie samorządom dochodów. Na końcu drogi stracą na tym mieszkańcy" - stwierdził w oświadczeniu. 

Zdaniem jednego z liderów Platformy Obywatelskiej rząd odbiera samorządom pieniądze, a jednocześnie chce przejmować zadania, które powinny być wykonywane przez władze lokalne. "W ramach Ładu rząd obiecuje gigantyczne inwestycje w m.in. chodniki lub ścieżki rowerowe, remonty świetlic wiejskich, budowę m.in. nowych szkół, przedszkoli, boisk i basenów. Jak rozumiem, rząd chce budować takie obiekty w miejscowościach, w których dziś ich nie ma. Tyle że takie inwestycje powinny być w gestii samorządów" - stwierdza prezydent Warszawy. 

Jego zdaniem zapowiedziane w Polskim Ładzie zmiany podatkowe (np. większa kwota wolna od podatku) też będą miały wpływ na budżety lokalne. Podobnego zdania jest Bogusław Kośmider. Wiceprezydent Krakowa, stwierdził na Twitterze, że "bez czytelnej rekompensaty, bez zmian w finansach samorządy czeka czas wielkiej finansowej smuty, ograniczenie możliwości rozwojowych i wielka centralizacja". 

Robert Tyszkiewicz, szef PO w Podlaskiem stwierdza z kolei, że Nowy Ład  "to Polska, jak za Gierka". "Centralne planowanie zamiast innowacyjnej gospodarki. Centralne inwestycje, zamiast samorządowych inwestycji lokalnych" - pisze polityk.  

Samorządy liczą straty. "Polski Ład to o 400 mln zł mniej rocznie"

W sprawie wypowiedzieli się też przedstawiciele stowarzyszenia Dolny Śląsk Wspólna Sprawa. "Mechanizmy finansowe zawarte w programie zrujnują finanse samorządów, dramatycznie obniżając wpływy budżetowe" - stwierdza organizacja w oświadczeniu.

Zdaniem jej ekspertów podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł oraz podwyższenie progu podatkowego z 85 do 120 tys. zł spowoduje znaczne zmniejszenie dochodów bieżących z podatku PIT w budżetach dolnośląskich wspólnot lokalnych. "Dla przykładu, w sytuacji Wrocławia mowa o kwocie przewyższającej 400 mln zł rocznie" - czytamy w dokumencie.

Zdaniem samorządowców wymusi to ograniczenie wydatków bieżących i zadań takich jak dofinansowanie kultury, sportu i promocji, organizacji pozarządowych. "Ograniczone zostaną zajęcia edukacyjne i ważne dla poszczególnych ośrodków programy. Redukcji ulegną wydatki remontowe oraz bieżące takie jak sprzątanie, odśnieżanie, obsługa mieszkańców, oświetlenie ulic i inne usługi dla mieszkańców" - przestrzega stowarzyszenie. Podkreśla też, że Polski Ład "nie doczekał się konsultacji z przedstawicielami samorządów".

Morawiecki zagiął Morawieckiego. Polski Ład uderza w reformę OFEMorawiecki zagiął Morawieckiego. Polski Ład uderza w reformę OFE

Więcej o: