Azja się smaży: Fala upałów, która przeszła przez Azję środkową, w dniach 18-22 marca przyniosła wzrost temperatur o ponad 15 st. C. Doszło do tego, że w pewnym momencie termometry pokazały n.in. 30,8 st. C. w Kirgistanie oraz 29,4 st. C. w Uzbekistanie. Rekordy padły także w Turkmenistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie. W tym ostatnim kraju temperatura minimalna jednego dnia wyniosła 18,3 st. C., co uznano z najcieplejszą marcową noc w historii kraju.
Wielkie zaskoczenie: Kraje położone tuż na wschód od gór Ural generalnie charakteryzują się silnymi cyklami sezonowymi i czasem bardzo wysokimi temperaturami. Sęk jednak w tym, że upały przychodzą od maja do sierpnia, a w tym wypadku mówimy o marcu. - Fala upałów uderzyła w marcu, miesiącu zwykle uważanym za przejściowy, a nie ekstremalny - zauważa Maja Vahlberg z Centrum Klimatycznego Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca. "Badany region ma bardzo silny cykl sezonowy z bardzo gorącymi latami i zimnymi zimami. Temperatury w marcu mogą być zatem bardzo zmienne, ale temperatury tak wysokie, jak zaobserwowane w tym roku, w wielu miejscach nigdy wcześniej nie były obserwowane" - dodają naukowcy z World Weather Attribution (WWA).
Skąd takie upały? Według naukowców fala upałów w całej Azji Środkowej została wzmocniona przez zmianę klimatu, która sprawiła, że to zdarzenie stało się mniej więcej trzykrotnie bardziej prawdopodobne. Co więcej, "pogorszyły falę upałów" o co najmniej 4 st C. "W dzisiejszym klimacie, który globalnie ocieplił się o 1,3 st. C., 5-dniowe maksymalne i minimalne temperatury zaobserwowane w 2025 r. nie są niczym niezwykłym, a ich powrót nastąp mniej więcej raz na 3 lata. W klimacie chłodniejszym o 1,3 st. C. takie temperatury byłyby jednak niezwykle mało prawdopodobne. Marcowe upały występujące raz na 3 lata byłyby o 5-10 st. C. chłodniejsze" - czytamy w badaniu WWA.
Ogromne straty: - Wyższe temperatury w marcu wpływają na zbiory rolne i dostęp do wody w Azji Środkowej, a także na zdrowie ludzi - zauważa Fredi Otto wykładowca nauk o klimacie. "Kraje Azji Środkowej są w dużym stopniu uzależnione od systemów nawadniających zasilanych wodą z lodowców, co zwiększa ich wrażliwość, ponieważ zmiany w harmonogramie topnienia śniegu ograniczają dostępność wody w szczycie sezonu wegetacyjnego" - zauważają naukowcy. Oznacza to, że zmiany klimatu mogą kosztować życie tysiące osób w tym regionie.
Przeczytaj też: Ostrzeżenia IMGW dla całej Polski. Wraca arktyczne powietrzne. "Dwie osoby ranne".
Źródła: World Weather Attribution, Extreme Temperatures Around The World [X], EcoWatch
