System kaucyjny już działa. Rewolucyjne zmiany w sklepach. Jak otrzymać bon? Wszystko, co musisz wiedzieć

Od 1 października 2025 roku obowiązuje w Polsce system kaucyjny. Przy zakupie napoju w opakowaniu z logotypem od klienta pobierana będzie kaucja. Wyjaśniamy, kogo dotyczy zmiana i na czym polega.
Butelkomat, system kaucyjny - zdjęcie ilustracyjne
Fot. Dawid Żuchowicz/Agencja Wyborcza.pl/Ministerstwo Klimatu i Środowiska

System kaucyjny w Polsce

W środę 1 października w Polsce w życie wszedł system kaucyjny. Objęte są nim butelki plastikowe do pojemności 3 litrów, a także puszki metalowe (do 1 litra) oraz butelki szklane wielokrotnego użytku (do 1,5 litra). Przy zakupie napoju w opakowaniu z logotypem kaucyjnym od klienta pobierana będzie kaucja, która jak podkreśla Ministerstwo Klimatu i Środowiska, będzie doliczana "dopiero przy kasie". Na paragonie pojawi się jako osobna pozycja. W tym przypadku obowiązujące stawki to 50 groszy za butelki plastikowe i puszki oraz 1 zł za butelki szklane wielorazowego użytku. 

Kaucja za zwrot opakowania

Resort klimatu podkreśla, że "wszystkie jednostki handlowe, niezależnie od ich powierzchni, jeżeli oferują napoje w opakowaniach objętych systemem, będą pobierały kaucję". Kaucję będzie można odebrać przy zwrocie opakowania. Co ważne, przy zwrocie opakowań, w celu odzyskania kaucji, nie będzie wymagane okazanie paragonu. 

Zobacz wideo Nowe przepisy o jednorazówkach. „Znikną plastikowe talerzyki i sztućce"

Obowiązek nałożony na sklepy powyżej 200 m2

Opakowanie można będzie zwracać w dowolnym punkcie zbiórki: 

  • Obowiązek zbierania opakowań objętych systemem nałożony jest na sklepy powyżej 200 m2, a małe sklepy poniżej 200 m2 mogą dobrowolnie przystępować do systemu;
  • Ważne: opakowań nie należy zgniatać przed oddaniem do punktu zbiórki;
  • Wprowadzono wymóg utworzenia co najmniej jednego stacjonarnego punktu odbierania opakowań i odpadów opakowaniowych objętych systemem kaucyjnym w każdej gminie;
  • Ważne: możliwe będzie tworzenie punktów zbierania pustych opakowań poza jednostkami handlowymi.
System kaucyjny w Polsce
System kaucyjny w PolsceFot. Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Bon za zwrot opakowania

Klienci będą mogli oddawać do sklepów opakowania bezpośrednio w sklepie, czyli po prostu zostawiać przy kasie czy innym wyznaczonym miejscu albo do specjalnego automatu. Za zwrócone opakowanie klient otrzyma bon, za który będzie można zrobić od razu zakupy albo wymienić na gotówkę. Takie rozwiązanie zapewne zastosuje większość placówek handlowych. Bony nie będą bezterminowe, jednak ich ważność musi wynosić minimalnie 30 dni. Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że w okresie przejściowym na sklepowych półkach mogą być sprzedawane opakowania ze znakiem systemu kaucyjnego, jak i bez - do wyczerpania ich zapasów. Znaki systemu kaucyjnego wyglądają jak poniżej: 

Oznakowanie opakowań w systemie kaucyjnym
Oznakowanie opakowań w systemie kaucyjnymFot. Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Nie wszystkie opakowania są objęte systemem kaucyjnym

System kaucyjny nie obejmuje opakowań po wszystkich napojach. Wyłączone są z niego opakowania po mleku i innych napojach mlecznych. Oddawane butelki i puszki muszą być puste, jednak nie trzeba ich myć. Ważne by były niezgniecione i aby widoczne było oznakowanie kaucji oraz kod kreskowy. Na poniższym nagraniu resort klimatu i środowiska wyjaśnia, jak będzie działa system kaucyjny w Polsce.

 

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej

Podstawą do wprowadzenia w Polsce systemu kaucyjnego była dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (tzw. dyrektywa SUP). Zdaniem resortu klimatu system kaucyjny to:

  • zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska przez odpady opakowaniowe;
  • zwiększenie poziomu selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych;
  • zwiększenie poziomów recyklingu odpadów opakowaniowych;
  • stworzenie pozytywnych nawyków dot. segregowania odpadów. 

Ministerstwo Klimatu i Środowiska podkreśla, że "systemy kaucyjne obowiązują z powodzeniem w wielu krajach Europy. Korzysta z nich 180 mln Europejek i Europejczyków". 

Zobacz także: System kaucyjny w Polsce. Rząd zapewnia, że sieci i operatorzy są gotowi. Więcej w tekście pt. "System kaucyjny budzi spore emocje. A co z cenami? Są pierwsze szacunki"

Źródło:Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Więcej o: