Pracownicy sektora elektroenergetycznego oraz górnicy wydobywający węgiel brunatny, którzy mają mniej niż cztery lata do nabycia praw emerytalnych, będą mieli możliwość skorzystania z urlopów górniczych lub energetycznych. Podczas tych urlopów otrzymają 80 proc. dotychczasowego wynagrodzenia, naliczanego jak za urlop wypoczynkowy. To jedno z głównych postanowień ustawy o osłonach dla górników i energetyków, która została przyjęta przez Sejm w czwartek.
Osoby z co najmniej 5-letnim stażem pracy, które nie będą mogły skorzystać z urlopów przedemerytalnych, otrzymają jednorazowe odprawy pieniężne w wysokości 12-miesięcznego wynagrodzenia.
Ustawa o osłonach dla energetyków i górników wdraża postanowienia Umowy społecznej, która została zawarta w grudniu ubiegłego roku. Umowa ta poprzedza przekazanie kopalń węgla brunatnego oraz innych firm z sektora do zupełnie nowego tworu - Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego (NABE).
Zgodnie z projektem ustawy, osłony przewidziane są dla pracowników sektora elektroenergetycznego oraz branży węgla brunatnego, niezależnie od akcjonariatu pracodawcy. Oznacza to, że z osłon skorzystają nie tylko pracownicy odchodzący ze spółek Skarbu Państwa, ale także z prywatnego ZE PAK. Korzystanie z osłon będzie dobrowolne.
Według wiceministra aktywów państwowych Karola Rabendy, potencjalnie z przewidzianych w ustawie instrumentów skorzystać może około 23 tysiące osób. Wiadomo, że osłony będą sporo kosztować. Maksymalny limit wydatków budżetowych na osłony w latach 2023-2033 oszacowano na 1,26 mld zł.
W trakcie obrad nad ustawą klub Koalicji Obywatelskiej zgłosił poprawkę, która zakładała możliwość wnioskowania o urlopy przedemerytalne i odprawy pieniężne jeszcze przed notyfikacją Komisji Europejskiej. Poprawka nie została jednak przyjęta przez Sejmową Komisję do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych. Wiceminister Rabenda przyznał, że osłony przewidziane w ustawie są pomocą publiczną i wymagają notyfikacji unijnej. Wniosek ma zostać złożony po ostatecznym przyjęciu ustawy.
Polski sektor energetyczny i górniczy są ważnymi sektorami dla polskiej gospodarki. Nasz kraj wciąż jest jednym z największych producentów węgla w Europie, co czyni górnictwo jednym z kluczowych sektorów gospodarczych.
Polska energetyka jest zależna od węgla, który stanowi główne źródło energii. W ostatnich latach Polska dąży do dywersyfikacji źródeł energii i rozwija sektor energii odnawialnej, w planach jest również rozwój energetyki jądrowej.